Türkiye’de bir ilk: 1400 kilometre uzaktan robotik cerrahiyle ameliyat gerçekleştirildi

MicroPort’un robotik cerrahi teknolojisiyle Türkiye’de ilk kez uzaktan robotik histerektomi ameliyatı gerçekleştirildi. İstanbul’daki TÜSEB İDEA merkezinden operasyona katılan Doç. Dr. Derman Başaran ve Muş Devlet Hastanesi’nde operasyon başında bulunan Op. Dr. Haticegül Tuncer, 1.400 kilometre mesafeden birlikte gerçekleştirdikleri operasyonla cerrahi uzmanlığın farklı şehirler arasında buluşturulması açısından önemli bir adım attı.

Sağlık teknolojilerindeki gelişmeler, ameliyathanelerin sınırlarını yeniden tanımlıyor. Tıbbi teknolojiler alanında faaliyet gösteren MicroPort’un robotik cerrahi teknolojisi kullanılarak 22 Ekim’de Türkiye’de bir ilke imza atıldı. İstanbul ile Muş arasında kurulan uzaktan bağlantı sayesinde, Türkiye’de ilk kez bir hastaya uzaktan robotik cerrahi yöntemiyle histerektomi (rahim alınması) ameliyatı gerçekleştirildi. Doç. Dr. Derman Başaran ve Op. Dr. Haticegül Tuncer’in iki farklı şehirden birlikte yürüttüğü operasyon, ileri cerrahi uygulamalarda uzaktan iş birliğinin sunduğu olanakları ortaya koydu.

1.400 kilometrelik mesafe robotik cerrahiyle aşıldı

Operasyon kapsamında Doç. Dr. Derman Başaran, İstanbul’daki TÜSEB İDEA merkezinde bulunan cerrahi konsoldan Muş Devlet Hastanesi’nin ameliyathanesindeki robotik cerrahi sistemine uzaktan bağlandı. Fiberoptik altyapı üzerinden internet aracılığıyla sağlanan bağlantı sayesinde Doç Dr. Derman Başaran, robotik cerrahi sistemini eş zamanlı olarak yönetti. Muş Devlet Hastanesi’nde görev yapan Op. Dr. Haticegül Tuncer ise ameliyatın hasta başındaki cerrahi sorumluluğunu üstlenerek operasyonu Doç. Dr. Derman Başaran ile birlikte gerçekleştirdi. Böylece iki hekim, farklı şehirlerden eş zamanlı koordinasyonla ameliyatı tamamladı.

Cerrahların farklı merkezlerden ortaklaşa operasyon gerçekleştirmesine olanak tanıyan telecerrahi yöntemi, yüksek çözünürlüklü görüntü aktarımı ve robotik cerrahi teknolojisinin uzaktan kontrol edilmesi prensibiyle çalışıyor. Uzman hekimlerin farklı şehirlerdeki meslektaşlarıyla eş zamanlı çalışabilmesini sağlayan bu yaklaşım, özellikle ileri uzmanlık gerektiren operasyonlarda sağlık hizmetlerine erişimin geliştirilmesi açısından yeni fırsatlar sunuyor.

Uzman cerrahlar farklı şehirlerden aynı operasyonda buluştu

Operasyona İstanbul’daki TÜSEB İDEA merkezinden uzaktan katılarak robotik cerrahi sistemini yöneten Doç. Dr. Derman Başaran, iki farklı merkezdeki hekimlerin eş zamanlı iş birliğiyle gerçekleştirilen ameliyatın teknik ve klinik boyutlarına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Robotik cerrahiye ihtiyaç duyan hastaların bir kısmı büyük merkezlere ulaşmakta zorlanıyor. Telecerrahi ve uzaktan eğitim desteği sunan telementorluk sayesinde, farklı şehirlerdeki uzmanlar birlikte çalışabilir, hekimlerin eğitimi devam edebilir ve giderek daha zorlu ameliyatlarda daha fazla sorumluluk üstlenmeleri sağlanabilir. Hedefimiz, uygun koşullar sağlandığında hastaların başka bir şehre gitmek zorunda kalmadan, yaşadıkları yerde tedavi olabilmesi.”

Muş Devlet Hastanesi’nde ameliyatın hasta başındaki cerrahi sorumluluğunu üstlenen ve operasyonu Doç. Dr. Derman Başaran ile birlikte gerçekleştiren Op. Dr. Haticegül Tuncer ise şu ifadeleri kullandı:

“Uzmanlık eğitimim sırasında 200’ün üzerinde robotik cerrahi vakasında aktif konsol deneyimi kazanma fırsatım oldu. Bu süreç, robotik cerrahinin yalnızca teknolojik bir yenilik değil, cerrahi uygulamaların geleceğini şekillendiren önemli bir dönüşüm olduğunu görmemi sağladı. Bugün mecburi hizmetimi sürdürdüğüm Muş’ta, edindiğim bilgi ve deneyimi böylesine önemli bir operasyonun parçası olarak değerlendirmek benim için büyük anlam taşıyor. Bu operasyon, ileri cerrahi teknolojilerinin coğrafi sınırları aşarak farklı bölgelerdeki hastalara ulaşabilmesi açısından önemli bir adım. Aynı zamanda telecerrahinin klinik uygulamalarının geliştirilmesi, cerrahi eğitimde yeni olanakların oluşturulması ve sağlık kuruluşları arasında bilgi ve deneyim paylaşımının güçlendirilmesi açısından da değerli fırsatlar sunuyor. Bu çalışmanın hayata geçirilmesine katkı sağlayan T.C. Sağlık Bakanlığına, Muş İl Sağlık Müdürlüğüne ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığına (TÜSEB) teşekkür ediyorum.”

“Telecerrahi, ileri cerrahi uzmanlığına erişimde coğrafi sınırları ortadan kaldırıyor”

Robotik cerrahi teknolojilerinin sunduğu yeni olanaklara dikkat çeken MicroPort Kıdemli Başkan Yardımcısı Dr. Altuğ Ergin, telecerrahi ve uzaktan cerrahi gözetiminin sağlık hizmetleri açısından taşıdığı potansiyeli şöyle değerlendirdi:

“Telecerrahi ve uzaktan cerrahi gözetimi olarak tanımlanan teleproktörlük, robotik cerrahide coğrafi sınırları aşan yeni bir dönemin kapısını açmaktadır. Fiberoptik bağlantılar, 5G ve benzeri yüksek hızlı veri altyapıları sayesinde cerrahlar, uygun teknik ve klinik koşullar sağlandığında yüzlerce, hatta binlerce kilometre uzaklıktaki hastalara cerrahi müdahalede bulunabilmektedirler. Bu imkân, özellikle ileri cerrahi uzmanlığına erişimin sınırlı olduğu bölgeler açısından büyük önem taşımaktadır. Teleproktörlük ise deneyimli cerrahların farklı merkezlerdeki meslektaşlarına ameliyat sırasında gerçek zamanlı rehberlik etmesini mümkün kılarak cerrahi eğitimi ve bilgi paylaşımına katkı sağlamaktadır. Bu teknolojilerin yaygınlaşmasıyla hasta transferi ihtiyacının ve buna bağlı maliyetlerin azaltılması, sağlık hizmetlerine erişimin geliştirilmesi ve cerrahi bakım standartlarının güçlendirilmesi mümkün olacaktır. Robotik cerrahinin geleceğinde, merkezler arasında kurulacak bu tür iş birliklerinin giderek çok daha önemli bir yer tutacağına inanıyoruz.”

Operasyonun Türkiye’de sağlık teknolojileri açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirten MicroPort Türkiye, Balkanlar ve Azerbaycan Kıdemli Direktörü Ebru Güneş, şu değerlendirmede bulundu:

“İstanbul’dan Muş’a gerçekleştirilen bu telecerrahi operasyonu, Türkiye’nin sağlık teknolojilerindeki dönüşümünde önemli bir kilometre taşıdır. MicroPort robotik cerrahi sistemi sayesinde mesafelerin sağlık hizmetlerine engel olmaktan çıktığını görüyoruz. Türkiye’nin robotik cerrahi ve telecerrahi alanlarında bölgesel liderliğe ulaşacağına yürekten inanıyorum.”