GÖÇ VE DİASPORA VAKFI, SİVİL DİPLOMASİ ÇALIŞMALARIYLA GÖÇ POLİTİKALARINA KATKI SUNUYOR

GÖÇ VE DİASPORA VAKFI, SİVİL DİPLOMASİ ÇALIŞMALARIYLA GÖÇ POLİTİKALARINA KATKI SUNUYOR

2024 yılında Ankara’da kurulan GDV, göç olgusunu yalnızca sınır hareketliliği ve krizler üzerinden değil; insan hakları, toplumsal uyum, eğitim, istihdam, diaspora, sivil diplomasi ve bölgesel iş birliği boyutlarıyla ele alıyor. Vakfın çalışma modelinde saha verilerinin araştırma ve raporlarla bilgiye dönüştürülmesi, farklı paydaşların çalıştay, zirve ve forumlarda bir araya getirilmesi ve ortaya çıkan bulguların politika önerileriyle karar alıcılara ve kamuoyuna aktarılması öne çıkıyor.

GDV’nin 2024-2026 dönemindeki çalışmalarında Türkiye’deki göç hareketliliği, kadın göçmenlerin karşılaştığı sorunlar, Suriye’deki gelişmeler, eğitim, yeniden yapılanma ve toplumsal uyum başlıkları öne çıktı.

3 Kasım 2024’te gerçekleştirilen Göç ve Kadın Çalıştayında kadınların eğitim ve çalışma hayatına katılımı, aile ve sosyo-kültürel uyum, sağlık ve hukuki haklar ele alındı. Çalıştayda farklı diaspora toplulukları, kamu kurumları ve sivil toplum temsilcileri bir araya geldi.

Aynı yıl yayımlanan Türkiye Göç Hareketliliği Raporu (2016-2023) ile Türkiye’deki düzenli ve düzensiz göç hareketleri analiz edilerek göç yönetimine ilişkin değerlendirmeler ve politika önerileri ortaya konuldu.

Vakfın Suriye çalışmalarında ise bölgesel istikrar, eğitim, yeniden yapılanma, toplumsal barış ve gönüllü geri dönüş süreçlerine odaklanıldı. Bu kapsamda Türkiye’den Suriye’ye Geleceğin İnşası: Eğitim Raporu ile Suriye Saha Gözlem Raporu yayımlandı.

Gazzeli Annelere Destek Çağrısı gerçekleştirildi. Göç ve Diaspora Vakfı Kadın Diasporası İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen toplantı, İstanbul Fatih’te bulunan Neslişah Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi. Programa; Bosna Hersek, Sudan, Suriye, Mısır, Doğu Türkistan, Filistin ve Türkiye’den çok sayıda sivil toplum kuruluşunun kadın temsilcileri katıldı.

Toplantıda, ortak bir basın açıklaması yapan Göç ve Diaspora Vakfı Kadın İletişim Başkanı Müzeyyen Taşçı, Gazze’de yaşanan insanlık dramına dikkat çekti. Açıklamasında Gazzeli annelerin sesi olduklarını vurgulayan Taşçı, “Amacımız, insanlık tarihine kazınan bu büyük trajediyi, yükselen bir haykırışa dönüştürerek tüm dünyaya duyurmaktır” ifadelerini kullandı. Vakıf ayrıca Sudan’daki insani krize dikkat çekmek amacıyla Sudan’a Ses Ver kampanyasını yürüttü.

GDV, göç ve diaspora gündeminin akademik ve entelektüel boyutunu güçlendirmek amacıyla gençlere yönelik eğitim ve tecrübe paylaşımı programları da düzenliyor.

2025 yılında GDV Akademi bünyesinde gerçekleştirilen Uluslararası İlişkiler ve Diplomasi Akademisine farklı disiplinlerden 265 kişi katıldı. Program kapsamında kamu kurumları ve akademik kuruluşlara ziyaretler gerçekleştirilirken, katılımcılara diplomasi alanında teorik eğitimin yanı sıra uygulama ve temas imkânı sunuldu.

Diaspora Hikâyeleri programlarında Sudan, Yemen, Suriye ve Filistin diasporalarından temsilciler gençlerle bir araya gelerek diaspora deneyimi, kimlik, diplomasi ve uluslararası ilişkiler üzerine değerlendirmelerde bulundu. Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri, Moro Barış Süreci ve lobi-diplomasi eksenli programlarla da gençlerin uluslararası ilişkiler alanındaki bilgi ve deneyimlerinin geliştirilmesi hedeflendi.

2026 yılında düzenlenen Kök ve Şuur: Geleceği İnşa Eden Gençlik Kampında ise kimlik, aidiyet, diaspora deneyimi, kültürel hafıza ve toplumsal sorumluluk başlıkları eğitim, söyleşi ve grup çalışmalarıyla ele alındı.

GDV’nin faaliyetlerinde uluslararası kurumlarla geliştirilen akademik ve kurumsal iş birlikleri de önemli bir yer tutuyor. 2025 yılında Irak’ta Sadr Külliyesi, Nehreyn Araştırma Merkezi, Beyan Stratejik Araştırmalar Merkezi ve El-Mansur Üniversitesi/Külliyesi ile akademik, kültürel ve stratejik alanlarda temaslar gerçekleştirildi. Görüşmelerde akademik programlar, Türkçe eğitimi, yükseköğretim hareketliliği ve Türkiye-Irak ilişkilerine katkı sağlayabilecek ortak çalışmalar ele alındı. El-Mansur Üniversitesi/Külliyesi ile gerçekleştirilen görüşmelerde Türk öğrenciler için yüzde 100 burslu kontenjan oluşturulması ve ortak akademik programların geliştirilmesi de gündeme geldi.

2026 yılında İstanbul Ticaret Üniversitesi ile göç, diaspora ve sivil diplomasi alanlarında ortak akademi ve araştırma faaliyetlerini kapsayan iş birliği protokolü imzalandı. GDV’nin 2026 yılı çalışmalarında Suriye’deki gelişmeler ve geri dönüş süreci öncelikli gündem maddelerinden biri oldu.

3 Temmuz 2026’da gerçekleştirilen Suriye Geri Dönüş Sürecinde Sivil Toplumun Rolü çalıştayında, geri dönüş sürecinde sivil toplum kuruluşlarının üstlenebileceği roller ve ortak çalışma imkânları değerlendirildi.

Bu çalışmanın devamında 21-23 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da Suriye’ye Güvenli ve Sürdürülebilir Dönüş Perspektifleri – Bölgesel Göç ve Geri Dönüş Forumu düzenlendi. Bölge ülkelerinden kamu temsilcileri, akademisyenler, düşünce kuruluşları ve saha aktörlerini bir araya getiren forumda güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüşün yanı sıra yeniden imar, eğitim, istihdam, temel hizmetlere erişim, veri paylaşımı ve bölgesel iş birliği konuları ele alındı.

Forumda, geri dönüşün yalnızca sınır geçişiyle sınırlı bir süreç olmadığı; güvenli konut, eğitim, istihdam, temel hizmetlere erişim, sosyal istikrar ve yeniden imar gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

GDV, göçmenlerin eğitim, sağlık, istihdam ve sosyal hayata katılımını destekleyen politikaların geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütürken, kadınların göç ve diaspora süreçlerinde karşılaştığı özgün sorunlara da odaklanıyor.

Farklı ülkelerden sivil toplum temsilcilerinin katıldığı buluşmalarla kadınların görünürlüğünün, haklara erişiminin ve sosyal katılımının güçlendirilmesi amaçlanıyor.

2026’da gerçekleştirilen Bölgesel Göç ve Geri Dönüş Forumda ortaya konulan değerlendirmelerle güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüşün konut, eğitim, istihdam, temel hizmetler, yeniden imar ve bölgesel veri paylaşımıyla birlikte ele alınmasına yönelik ortak bir politika zemini oluşturulması hedeflendi.

Vakfın uzun vadeli hedefi, göç ve diaspora alanındaki araştırma, saha tecrübesi, sivil diplomasi ve politika geliştirme kapasitesini bir araya getirerek uluslararası göç diplomasisi alanında güvenilir ve etkin bir merkez haline gelmek.

Göç ve Diaspora Vakfı (GDV) tarafından 21–22 Temmuz tarihlerinde düzenlenen çalıştay ve panellerde; güvenli, gönüllü, onurlu ve sürdürülebilir geri dönüşün hukuki, lojistik, ekonomik, toplumsal ve insani boyutları multidisipliner bir yaklaşımla masaya yatırıldı. Ulusal ve  uluslararası düzeyde akademisyen, uzman ve sivil toplum temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşen organizasyonda, bölgesel göç hareketlerinin ortak sorumluluk ve küresel iş birliği gerektirdiği vurgulandı.

İki gün süren oturumların ardından açıklanan kapanış deklerasyonunda; geri dönüş süreçlerindeki hukuki ve bürokratik engellerin azaltılması, sınır ötesi koordinasyonun güçlendirilmesi ve ülkeler arasında düzenli veri paylaşım ağlarının kurulmasının kritik öneme sahip olduğu belirtildi.

Çalıştay çıktılarında geri dönüş bölgelerinin sosyo-ekonomik açıdan desteklenmesi gerektiğine dikkat çekilerek şu temel öncelikler sıralandı:

Sürdürülebilir Kalkınma: Geri dönüş bölgelerinde istihdamın artırılması, bölgesel finansman mekanizmalarının oluşturulması ve yerel ekonominin canlandırılması.

Toplumsal Uyum ve Mülkiyet Hakları: Yerel istikrarın korunması, mülkiyet haklarının yasal güvence altına alınması ve dönen bireylere yönelik psikososyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi.

Kalıcı İş Birliği Ağları: Kamu kurumları, akademi, düşünce kuruluşları ve STK’lar arasında gelecekteki göç krizlerini etkin yönetebilecek kurumsal ağların tesisi.

Akademik Dünyadan Güçlü Destek

Organizasyonun moderasyon ve bilimsel katkı süreçlerinde akademik alandan önemli isimler yer aldı. Çalıştaylara moderatörlükleriyle yön veren Nihal Unus Kocaağa, Doç. Dr. Hülya Yiğit Özüdoğru, Doç. Dr. Kürşat Tutar, Doç. Dr. Levent Ersin Orallı ve Dr. Damla Taşkın başta olmak üzere, tüm konuşmacı ve raportörlerin katkılarıyla elde edilen verilerin uygulanabilir kamu politikalarına dönüştürülmesi hedefleniyor.