Erciyes Üniversitesi Aşı Geliştirme Merkezi ERAGEM COVID-19 Hastalığı Virüsünün Tüm Gen Haritasını Çıkardı

Erciyes Üniversitesi Aşı Araştırma ve Geliştirme Merkezi (ERAGEM) Müdürü Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, izole edilen SARS-CoV-2 virüsünün tam büyüklükteki (~ 30 kilobaz) genomunun yeni nesil dizileme sistemiyle (Illumina NextSeq 550) dizilenerek gen haritasını elde ettiklerini açıkladı. Ayrıca, dünyadaki SARS-CoV-2 virüsü gen dizilimlerinin paylaşıldığı GISAID platformunda EPI_ISL_424366 kodu ile yayınladıklarını ve gen veri bankası olan GenBank’a elde ettikleri tüm virüs genomunun #2333526 numarasıyla da kayıt edildiğini belirtti.

Prof. Dr. Aykut Özdarendeli konuyla ilgili olarak yaptığı değerlendirmelerde,

Yapılan soy ağacı analizleri sonucunda, Kayseri Şehir Hastanesinde yatan bir hastadan izole edilen virüsün genetik olarak Avustralya, Kanada, İngiltere ve Kuveyt’den bildirilen virüs suşlarına yakın olduğu ortaya çıkarılmıştır. Çin’de ilk olarak izole edilen Wuhan suşuyla karşılaştırıldığında ise toplam 6 mutasyon belirlenmiştir. Ayrıca, ERAGEM’de yapılan çalışmalar kapsamında izole edilen virüsün gen diziliminde GISAID platformunda 13 Nisan 2020 tarihi itibariyle yayınlanan 3592 adet SARS-CoV-2 virüsü gen dizilimlerinde bulunmayan bir mutasyon tespit edilmiştir. Aynı mutasyonun Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Mikrobiyoloji Referans Laboratuvarları ve Biyolojik Ürünler Daire Başkanlığı tarafından GISAID platformunda paylaşılan gen diziliminde de mevcut olduğu görülmüştür. GISAID platformunda yayınlanan diğer ülkelere ait gen dizilimlerinde bulunmayan bu mutasyonun ülkemizde dolaşımda olan SARS-CoV-2 virüsüne özgü olup olmadığının ortaya konulması için daha fazla gen dizilimlerinin taranmasına ihtiyaç bulunmaktadır.

Bütün dünyayı etkileyen bu pandemide ülkemizde dolaşımda olan virüsün izole edilmesi ve gen haritasının çıkarılması aşı çalışmalarının başlatılabilmesi ve ileri çalışmaların yapılabilmesi için oldukça önemlidir. Bu süreçlerin kısa zaman içerisinde başarılı bir şekilde tamamlanması ile aşı geliştirme çalışmalarına başlamak için hazır hale gelindiğini ifade etmiştir.

Erciyes Üniversitesi ERAGEM Müdürü Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan proje daveti üzerine COVID-19’a karşı aşı geliştirilmesiyle ilgili çalışmalara hızlı bir şekilde başladıklarını, davet kapsamında proje önerilerini hazırlayarak 3 Nisan 2020 tarihinde Sağlık Bakanlığına bağlı TUSEB’e sunduklarını ifade ederek, değerlendirme aşamasında bulunan proje önerilerinin desteklenmesi durumunda COVID-19’a karşı aşı geliştirme çalışmalarını hızlı bir şekilde yürüteceklerini belirtmiştir.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Erciyes Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Çalış, aşı geliştirme çalışmaları için kritik öneme sahip olan bu aşamayı da başarılı bir şekilde tamamlamış olmalarından dolayı başta Prof. Dr. Aykut Özdarendeli ve ekibini tebrik ederek, Rektörlük olarak bugüne kadar olduğu gibi bunda sonra da araştırmacılara her türlü desteği sağlamaya devam edeceklerini belirtmiştir.