MELİKGAZİ’DE KAYSERİ’NİN HAVACILIK SERÜVENİNİN DÜNÜ VE BUGÜNÜ KONUŞULDU
Yaptığı yatırım ve projelerle havacılık sektörüne her zaman destek olan Melikgazi Belediyesi, Erciyes Üniversitesi Eski Rektörü Prof. Dr. Mehmet Şahin’in konuşmacı olduğu Kayseri Tayyare Fabrikası konulu söyleşi programını gerçekleştirdi.
“Havacılıkta Türkiye’nin İlk Temel Taşı Kayseri…”
Melikgazi Belediyesi Mehmet Altun Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ni hayata geçirerek Kayseri’de yarım kalan hikâyeyi yeniden yazacaklarını söyleyen Melikgazi Belediye Başkanı Doç. Dr. Mustafa Palancıoğlu programda bir konuşma yaparak, “Havacılık ve Uzay Teknolojileri Lisesi gibi güzide bir liseyi Melikgazi Belediyesi olarak Kayseri’ye kazandırdık. 100 yıl önce başlayan hikâyenin tekrar hayata geçmesi, Kayseri’nin ve ülkenin sanayisine yön verecek yeni nesillerin, gençlerin burada yetişmesini sağlamak bizim gurur kaynağımız. Bu kapsamda havacılıkla ilgili birçok çalışma yapmayı arzu ediyoruz ve yapıyoruz. Çok başarılı 50 öğrenci Havacılık Lisesine başladı. İngilizce hazırlık okuyorlar. Onları motive etmek üzere İstanbul’daki TEKNOFEST ile birçok ziyaretlere götürdük. Ankara’da TUSAŞ ve ASELSAN’ı ziyaret ettiler. Belki bir çoğumuzun görmediği Gök Bey helikopterine dokundular. Kaan uçağını, Hürkuş’u gördüler, onu üreten mühendisler ve teknik elemanlarla görüşme imkanları oldu. Buradan mezun olacak gençlerimiz de Selçuk Bayraktar gibi ülkemizin geleceğine yön verecek nesiller olacaktır inşallah. Çocukluğumda bir Tayyare Fabrikası ismi geçerdi. Burada uçak üretilmiş derlerdi ama hikaye mi gerçek mi bilmezdim. Kayseri’yi nasıl kalkındırırız ile ilgili fikir alışverişinde bulunurken bir baktık ki savunma sanayinde, havacılıkta Kayseri Türkiye’de ilk temel taş. Burada uçak üretimleri olmaya başlamış. Ama tabii 1949-50 yılında Marshall yardımlarıyla birlikte maalesef bu uçak üretimi durmuş ve Hava İkmal Bakım Onarım Merkezi olarak devam etmiş. Hedefimiz tekrar Kayseri’nin havacılıkta, uçak üretiminde ve uçak parçalarının üretiminde söz sahibi olması. Özellikle TOMTAŞ’ın, KAYTEK’in ve Kim Teknoloji gibi firmaların burada kurulmuş olması; havacılık ve savunma sanayi ile ilgili Kayseri’nin tekrar yatırım yapmaya başladığının ve birçok sanayici firmanın da bu işe destek vereceğinin göstergesi. Melikgazi Belediyesi olarak, pandemi döneminde Tayyare Fabrikası ile ilgili bir ‘Kayseri Tayyare Fabrikası’ adında kitap yayınladık. Hemen akabinde Erciyes Üniversitesi’nden hocalarımız Büyükşehir Belediyemizde ikinci bir kitabı yayınladı. İnşallah üçüncüsü, dördüncüsü de çıkar ve Kayseri’nin havacılık kültürüne hep birlikte sahip çıkarız. Prof. Dr. Mehmet Şahin Hocam’a bu söyleşi ve paylaşımları için teşekkür ederim.” dedi.
Kayseri Tayyare Fabrikası ve Türk havacılık tarihi hakkında önemli bilgi ve tecrübelerini katılımcılar ile paylaşan Erciyes Üniversitesi Eski Rektörü Prof. Dr. Mehmet Şahin konuşmasında; Kayseri’de 1926 yılında faaliyete başlayan TOMTAŞ’ın kuruluş sürecini, Kayseri Çıraklık Okulunu, Tayyare Fabrikasının Kayseri’ye olan iktisadi ve kültürel etkilerini anlatarak, havacılık sektörüne vermiş olduğu destekler için Başkan Palancıoğlu’na teşekkür etti.
Kayseri Üniversitesi’nde Geleceğin Mutfak Şefleri ve Aşçıları Önlüklerini Giydi
Kayseri Üniversitesi (KAYÜ) Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü ile Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu Aşçılık Programı öğrencileri için “Önlük Giydirme Töreni” düzenlendi.
Uygulamalı Bilimler Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen programın açılışında sırasıyla; Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu Otel Lokanta İkram Hizmetleri Bölümü Aşçılık Programı Başkanı Öğr. Gör. Mehmet Nazikgül, Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Başkanı Doç. Dr. Reha Kılıçhan, Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Oğuz Öcal, Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu Müdürü ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ertuğrul Şahmetlioğlu, Kayseri Gastronomi ve Mutfak Sanatları Derneği Başkanı Kadim Bıyık, Kayseri Lokantacılar ve Pastacılar Odası Başkanı Altan Aydemir ile Kayseri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kurtuluş Karamustafa birer konuşma yaptı.
Rektör Prof. Dr. Kurtuluş Karamustafa konuşmasında bugün önlüklerini giyecek öğrencilerin gerek Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü gerekse Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu Aşçılık Programının ilk öğrencileri olma özelliğini taşıdığı belirterek, öğrencilere başarılar diledi.
Rektör Prof. Dr. Kurtuluş Karamustafa, “Üniversitemiz ana yerleşkesinde gastronomi ve mutfak sanatları ve aşçılıkla ilgili bölümlerimiz, yaklaşık bin metrekarelik alana kurulu, tam donanımlı, çağdaş altyapıya sahip ve Türkiye’nin en gelişmiş uygulama merkezlerinden biri olma niteliğini taşıyan güçlü bir eğitim ortamında faaliyet göstermektedir. Modern uygulama alanlarımız ve teknik donanımlarımızla öğrencilerimizi yalnızca teorik bilgiyle değil, uygulama gücü yüksek, sektöre hazır bireyler olarak yetiştirmeyi hedefliyoruz.
Aşçılık ve gastronomi, yalnızca yemek pişirmekten ibaret bir uğraş değildir. Bu meslek; kültürü taşıyan, kimliği yaşatan, emeği sanata dönüştüren çok boyutlu bir alandır. Aşçılar; bir ülkenin mutfak hafızasını koruyan, yerel değerleri evrensel platformlara taşıyan ve turizmden ekonomiye kadar pek çok alanda önemli roller üstlenen meslek temsilcileridir. Bu nedenle aşçılık, hem büyük bir onur hem de ciddi bir sorumluluk gerektirir. Birazdan giyeceğiniz aşçı önlüğü, sıradan bir kıyafet değildir. Giyeceğiniz önlük; emeğin, temizliğin, disiplinin, sabrın ve meslek etiğinin simgesidir. Aynı zamanda, mutfağa adım attığınız andan itibaren taşıyacağınız bir mesleki kimliğin ve temsil sorumluluğunun da göstergesidir. Üzerinize giydiğiniz her önlük, sizi yalnızca bir öğrenci değil; geleceğin aşçısı, şefi ve gastronomi profesyoneli olarak tanımlar.
Önlük giydirme törenimizdeki amaç ise öğrencilerimizin bu mesleğe bilinçli, saygılı ve sorumluluk sahibi bir başlangıç yapmalarını sağlamak, mesleklerine duydukları aidiyet duygusunu güçlendirmek ve bu yolculuğun ilk adımını anlamlı bir şekilde taçlandırmaktır. Bugün attığınız bu adım, uzun ve emek dolu bir meslek yolculuğunun başlangıcıdır” diye konuştu
Açılış konuşmalarından sonra Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü ile Safiye Çıkrıkçıoğlu Meslek Yüksekokulu Otel Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü Aşçılık Programı’na yeni başlayan öğrencilere törenle önlükleri giydirildi. Ardından aşçılık yemin töreni gerçekleştirildi.
GELECEĞİN KODLARI TALAS’TA YAZILIYOR
Talas Belediyesi E-Spor ve İnovasyon Merkezi, geleceğin Türkiye’sini inşa edecek genç zihinleri, savunma sanayimizin gururu BAYKAR’ın değerli mühendisleriyle bir araya getirdi. “Geleceğe Teknolojik ve Metafizik Bakış” konulu konferans, teknolojiyle birlikte düşünmeyi, üretmeyi ve anlam arayışını merkeze alan güçlü mesajlara sahne oldu.
Abdussamed Acar, Yusuf Erkan Balık, Çağdaş Gül ve Abdulmelik Bekmez’in katılımıyla gerçekleşen programda kodların ötesinde bir vizyon, mühendisliğin yalnızca teknik değil aynı zamanda insani ve vicdani bir sorumluluk olduğu vurgulandı. Gençler, teknolojinin görünen yüzünün yanı sıra geleceğin şekillenmesinde değerlerin, bilincin ve bakış açısının rolünü doğrudan alanının uzmanlarından dinleme fırsatı buldu.
HAYALLERİN FİLİZLENDİĞİ MEKÂN
Talas Belediyesinin gençlere yönelik vizyon projelerinden biri olan E-Spor ve İnovasyon Merkezi, bu anlamlı buluşmayla bir kez daha sadece bir mekân değil hayallerin filizlendiği, ufukların genişlediği bir merkez olduğunu gösterdi.
BAŞKAN YALÇIN: “TEKNOLOJİYİ DEĞERLERLE BULUŞTURAN BİR NESİL YETİŞTİRİYORUZ”
Programla ilgili değerlendirmede bulunan Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın, gençlere duyduğu güveni şu sözlerle ifade etti:
“Geleceği inşa edecek olanlar, sadece iyi kod yazanlar değil aynı zamanda neyi, neden yaptığını bilen gençlerimizdir. Talas’ta teknolojiyi değerlerle, aklı vicdanla buluşturan bir anlayışı büyütüyoruz. BAYKAR’ın kıymetli mühendislerini gençlerimizle buluşturmak, onların hayallerine dokunmak bizim için son derece anlamlı. Programda emeği geçen herkese ve katılım sağlayan tüm gençlerimize yürekten teşekkür ediyorum.”
MERKEZİN TEKNOFEST BAŞARILARI
Talas Belediyesi E-Spor ve İnovasyon Merkezi, gençlere sunduğu eğitim ve vizyonun meyvelerini TEKNOFEST Kıbrıs ve TEKNOFEST İstanbul sahnelerinde elde ettiği önemli başarılarla topladı. Merkez bünyesinde yetişen öğrenciler, TEKNOFEST Kıbrıs finallerinde ilkokul kategorisinde Türkiye birinciliği başta olmak üzere farklı yaş gruplarında dereceler elde ederken, TEKNOFEST İstanbul’da ise yapay zekâ temelli projeleriyle Türkiye derecelerine girerek Talas’ın adını gururla duyurdu. Bu başarılar, Talas Belediyesinin gençliğe yaptığı yatırımın hayali olan, üreten ve geleceğe yön veren bir neslin inşasına dönüştüğünün en somut göstergesi oldu.
Talas Belediyesi, gençlerin bilim, teknoloji ve inovasyon alanında kendilerini geliştirmelerine katkı sunan projeleriyle, geleceğe umutla bakan bir neslin yanında olmaya devam ediyor.
İlkokullar Birlikte Okuyor
Kayseri İl Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından yürütülen Ayraç Projesi kapsamında hazırlanan İlkokullar Birlikte Okuyor hikâye kitapları, ilimizdeki ilkokullara ulaştırıldı. İlimizde görev yapan 18 öğretmenden oluşan ekip tarafından titizlikle hazırlanan eserler, öğrencilerimizi Kayseri’nin tarihî, doğal ve kültürel zenginlikleriyle buluşturuyor.Sınıf düzeylerine uygun olarak 10’ar kitaplık setler hâlinde hazırlanan toplam 40 hikâye kitabı, şehrimizin tarihî yapıları, doğal güzellikleri, gelenekleri ve kültürel mirasını çocukların dünyasına eğlenceli ve pedagojik bir yaklaşımla aktarıyor. Proje sayesinde öğrenciler, yaşadıkları şehri daha yakından tanıma imkânı bulurken kültürel bağlarını güçlendiriyor ve kültürel değerleri yaşatma bilinci kazanıyor. Bu amaçla 26.12.2025 Cuma günü saat: 10.00’da Talas İlçesi Fatma Zehra Dülgeroğlu İlkokulunda tanıtım lansmanı yapılacaktır.
BAŞKAN BÜYÜKKILIÇ’TAN TÜRK DÜNYASINA “ERCİYES” VİZYONU: TÜRKİYE’DEKİ İLK TOPLANTI ERCİYES’TE
Türkiye’nin kış turizmindeki amiral gemisi Erciyes Kayak Merkezi, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) himayesinde kurulan Türk Kayak Merkezleri Birliği’nin Türkiye’deki ilk toplantısına ev sahipliği yaparak Türk dünyasını Kayseri’de buluşturdu. Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç da Türk Kayak Merkezleri Birliği’nin birlik üyeleriyle bir araya geldi.
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç’ın vizyoner yaklaşımıyla uluslararası bir marka haline gelen Erciyes, önemli bir organizasyonla bir kez daha küresel ölçekte dikkatleri üzerine çekti.
Türk Kayak Merkezleri Birliği’nin Türkiye’deki İlk Toplantısına Erciyes Ev Sahipliği Yaptı
Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan başta olmak üzere Türk dünyasından 8 önemli kayak merkezinin yer aldığı Birlik toplantısı, TÜRKSOY 2027 Türk Dünyası Kültür Başkenti adayı Kayseri’de, Erciyes’in ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Birliğin Türkiye’deki ilk toplantısına Azerbaycan’dan Şahdağ ve Tufandağ, Kazakistan’dan Şimbulak, Özbekistan’dan Amirsoy, Türkiye’den ise Erciyes, Uludağ ve Palandöken kayak merkezlerinin yetkilileri katıldı.
Ortak Projeler, Ortak Gelecek
Toplantıda, Türk Kayak Merkezleri Birliği’nin üyeleri arasında iş birliğini güçlendirme, ortak spor organizasyonları düzenleme, kültürel ve gastronomik etkinlikler gerçekleştirme konularında kapsamlı istişareler yapıldı. Yapılan değerlendirmelerde, ortak yarışmalar ve uluslararası organizasyonlar aracılığıyla Türk dünyası arasındaki bağların daha da kuvvetlendirilmesi hedefi öne çıktı.
İki gün süren program kapsamında katılımcılar, Erciyes Kayak Merkezi’ni yerinde inceleyerek Erciyes A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Zafer Akşehirlioğlu ve ekibinden teknik sunumlar aldı. Erciyes’in altyapısı, pist kalitesi ve işletme modeli katılımcılar tarafından takdirle karşılandı. Erciyes’teki ilk gün programı sonunda Kayseri Erciyes A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Zafer Akşehirlioğlu, katılımcı kayak merkezi temsilcilerine katılım belgelerini de takdim etti.
Kayseri’nin Tarihi ve Kültürel Zenginlikleri Büyüledi
Misafirler, Kayseri Kültür Yolu Projesi kapsamında Selçuklu Uygarlığı ve Gevher Nesibe Tıp Tarihi Müzesi, Kurşunlu Camii, Saat Kulesi, Kayseri Kalesi ve Arkeoloji Müzesi’ni gezerek şehrin köklü tarihine yakından tanıklık etti. Kayseri mutfağının eşsiz lezzetlerini tadan konuklar, kente duydukları hayranlığı dile getirdi.
Başkan Büyükkılıç, Misafirleri Mutfak Sanatları Merkezi’nde Ağırladı
Program kapsamında ayrıca Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Memduh Büyükkılıç, Türk Kayak Merkezleri Birliği üyeleriyle Recep Tayyip Erdoğan Millet Bahçesi’nde hizmet veren Mutfak Sanatları Merkezi’nde bir araya gelerek, Kayseri’nin turizm vizyonunu ve Erciyes’in uluslararası rolünü anlattı.
Başkan Büyükkılıç, Türk Cumhuriyetleri Kayak Merkezi Birliği üyesi Türk cumhuriyetlerini misafir ettiklerini belirterek, “Erciyes Kayak Merkezi’mizin Türk Cumhuriyetleri Kayak Merkezi Birliği’ne dâhil olması vesilesiyle şuanda misafirlerimiz Özbekistan, Kazakistan ve Azerbaycan başta olmak üzere bundan sonraki süreçte hem iş birliği hem de Türk Dünyası Kültür Başkenti projesine de destek bağlamında beklentilerimiz olduğunu paylaşıyor, konuklarımıza hoş geldiniz diyoruz” ifadelerini kullandı.
Türk Kayak Merkezleri Birliği Genel Sekreteri Orhan Badalov da birlik adına Başkan Büyükkılıç’a misafirperverliklerinden dolayı teşekkür ederek Türk cumhuriyetleri olarak iş birliği vurgusu yaptı.
Türk Kayak Merkezleri Birliği Genel Sekreteri Orhan Badalov, Kayseri’ye geldikleri ilk andan itibaren güzel bir şekilde karşılandıklarını vurgulayarak, Türk Kayak Merkezleri Birliği’nin kuruluş serüvenini anlattı.
Badalov, birliğin ana üye ülkeleri arasında Azerbaycan, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan olduğuna işaret ederek, “Şu an itibariyle 4 ülkeden 8 kayak merkezimiz var. Bu birliğimizin temel hedefi birbirimizi yakından tanımaktır, karşılıklı ilişkileri güçlendirmek, genişletmektir. Aynı zamanda birlikte olan kayak merkezlerinin inşası için hangi katkıları sağlarız, hangi projeleri yapabiliriz, onun üzerinde çalışmak. Amacımız, bu birliğin sayesinde Türk devletlerinde bir araya toplanmak” diyerek, ilerleyen süreçte forum ve yarışma kupa etkinlikleri olacağını duyurdu.
Öte yandan Türk dünyasından gelerek Kayseri’de eğitim gören öğrencilerin verdiği ilgiyle izlenen mini konser, kültürel birlikteliğin en anlamlı yansımalarından biri oldu.
Erciyes, Küresel Bir Marka Olma Yolunda
Başkan Dr. Memduh Büyükkılıç’ın liderliğinde Erciyes, yalnızca Türkiye’nin değil, Türk dünyasının ortak değeri olarak öne çıkarken; bu önemli toplantı, TÜRKSOY 2027 Türk Dünyası Kültür Başkenti adayı Kayseri’de Erciyes’in, kültür, turizm ve sporun kesişim noktası olduğunu bir kez daha kanıtladı.
Girişimcilik ve İş Demografisi, 2024
Girişimlerin 2024 yılında doğum oranı 15,8 oldu
Bu girişimlerin istihdam yaratma payı %4,9 oldu. Girişimlerin 2023 yılındaki doğum oranı ise %15,5 ve istihdamdaki payı %4,9 olarak gerçekleşti.
Doğan girişimler incelendiğinde, 2024 yılında en yüksek payı %32,1 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü aldı. Bu sektörü sırasıyla, %16,8 ile ulaştırma ve depolama ve %10,1 ile inşaat sektörleri takip etti.
İllere göre 2024 yılında doğan girişimlerden en yüksek payı %25,8 ile İstanbul aldı
İstanbul’u sırasıyla %7,5 ile Ankara ve %6,5 ile İzmir takip etti.
Girişimlerin 2022 yılında ölüm oranı %12,9 oldu
Ölen girişimlerin istihdamdaki payı ise 2022 yılında %4,2 oldu. Girişimlerin 2021 yılındaki ölüm oranı %11,9 iken istihdamdaki payı %4,1 olarak gerçekleşti.
Ölen girişimler incelendiğinde, 2022 yılında en yüksek payı %35,0 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü aldı. Bu sektörü sırasıyla, %16,3 ile ulaştırma ve depolama ve %10,6 ile konaklama ve yiyecek hizmeti faaliyetleri sektörleri takip etti.
İllere göre 2022 yılında ölen girişimlerden en yüksek payı %25,7 ile İstanbul aldı
İstanbul’u sırasıyla %7,0 ile Ankara ve %6,0 ile İzmir takip etti.
Girişimlerden 2023 yılında doğanların %78,3’ü 2024 yılında hayatta kaldı
Girişimlerin 2022 yılında bir yıllık hayatta kalma oranı %75,2, iki yıllık hayatta kalma oranı %58,6 olarak gerçekleşti.
Hızlı büyüyen girişimler oranı 2024 yılında %14,4 oldu
Aynı yıl için ceylan girişimler oranı ise %2,4 oldu.
Yıllara göre hızlı büyüyen ve ceylan girişimler (%), 2020-2024
Hızlı büyüyen girişimlerin 2024 yılında %23,5’i imalat, %20,5’i toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı ve %15,2’si ise inşaat sektöründe faaliyet gösterdi.
Ceylan girişimlerin 2024 yılında %27,0’ı imalat, %15,2’si toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı %12,4’ü ise inşaat sektöründe faaliyet gösterdi.
İmalat sanayinde 2024 yılında doğan girişimlerin %57,8’i düşük teknoloji ürünleri üretti
İmalat sanayinde 2024 yılında doğan girişimlerin %29,6’sı orta düşük, %11,7’si orta yüksek, %0,9’u ise yüksek teknoloji düzeyine sahip ürünleri üreten girişimler oldu.
Kuruluş yılı 2016-2020 arası olan girişimlerin 2024 yılındaki ciro payı %16,6 oldu
En yüksek ikinci ciro payına ise %14,1 ile 2011-2015 yılları arasında kurulan girişimler sahip oldu.
Kuruluş yılı 2016-2020 arası olan girişimlerin 2024 yılındaki istihdam payı %20,1 oldu
Girişimlerden 2021 ve sonrasında kurulanlar ise %17,4’lük istihdam payına sahip oldu.
Kuruluş yılı 1990 ve öncesi olan girişimlerin 2024 yılındaki ihracat payı %17,3 oldu
Girişimlerden 1996-2000 arasında kurulanlar ise %16,3’lük ihracat payı ile ikinci en yüksek orana sahip oldu.
Kuruluş yılı 1990 ve öncesi olan girişimlerin 2024 yılındaki ithalat payı %28,4 oldu
Girişimlerden 1996-2000 arasında kurulanlar ise %16,3’lük ithalat payı ile en yüksek orana sahip oldu.
Küresel ölçekte teknoloji tabanlı girişimlerin artan önemi, bu alana ilişkin güncel, kapsamlı ve karşılaştırılabilir istatistiksel bilgilere olan ihtiyacı da beraberinde getirmiştir. Türkiye’de teknogirişim ekosisteminin gelişimine yönelik politika tasarımı, destek mekanizmalarının etkinliğinin değerlendirilmesi ve karar alma süreçlerinin güçlendirilmesi açısından, bu girişimlere ilişkin istatistiklerin üretilmesi önem arz etmektedir.
Bu araştırma, söz konusu bilgi ihtiyacının tespit edilmesi maksadıyla Türkiye İstatistik Kurumu tarafından başlatılmış olup, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile işbirliği içerisinde uygulanmıştır. Çalışma, Bakanlık tarafından oluşturulan çerçeve esas alınarak yürütülmüştür. Elde edilen verilerin hem istatistiksel amaçlarla hem de politika geliştirme, destek programlarının tasarımı ve teknogirişim ekosisteminin güçlendirilmesine yönelik çalışmalarda kullanılması amaçlanmaktadır.
Teknogirişim ortaklarının %12,9’u kadın girişimci
Teknogirişimlerin kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının %87,1’ini erkekler, %12,9’unu kadınlar oluşturdu. Cevaplayıcılar en yüksek eğitim seviyesi ve cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerin %46,0 ile lisans mezunu olduğu görülmektedir. Bunu yüksek lisans (%23,5) ve doktora veya eşdeğeri (%19,7) mezuniyet düzeyleri izlemektedir.
Kadınlarda ise en yüksek pay lisans mezunlarında (%36,1) olup, bunu doktora veya eşdeğeri (%28,5) ve yüksek lisans (%24,6) takip etmektedir.
Genel olarak, her iki cinsiyette de teknogirişimlerin kurucu ortakları ağırlıklı olarak lisans ve üzeri eğitim düzeyine sahiptir; kadınlarda lisansüstü eğitimin payının görece daha yüksek olduğu dikkat çekmektedir.
Cinsiyete göre tamamlanan en yüksek eğitim seviyesi
Teknogirişim ortaklarının %49,7’si mühendislik, imalat ve inşaat eğitim alanından mezun oldu
Teknogirişimlerin kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının lisans düzeyinde ilk üç eğitim alanı sırasıyla; mühendislik, imalat ve inşaat (%49,7), iş, yönetim ve hukuk (%12,7), bilişim ve iletişim teknolojileri (%11,8) oldu.
Teknogirişim ortaklarının iş deneyimlerinde özel sektör ve girişimcilik öne çıktı
Teknogirişimlerin kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortakları daha önceki iş deneyimlerine göre incelendiğinde, cevaplayıcıların %81,4’ünün özel sektörde ücretli olarak çalıştığı, %46,5’inin girişimci olduğu ve %31,4’ünün serbest meslek deneyimine sahip olduğu görüldü. Cevaplayıcıların %30,3’ü kamu sektöründe çalıştığını,%24,4’ü akademisyen olduğunu belirtirken %3,9’ü ise ilk iş deneyimi olduğunu belirtti. Teknogirişim öncesinde girişimcilik deneyimine sahip olanların ise %31,4’ünün 0-2 yıl,%27,3’ünün ise 3-5 yıllık girişimcilik deneyimleri olduğu tespit edildi.
Teknogirişim ortaklarının %37,4’ü yurt dışında eğitim veya iş deneyimine sahip
Teknogirişimlerin kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının yurt dışında eğitim veya iş deneyimine sahip olma oranının %37,4 olduğu gözlendi. Bunların içerisinde; yurt dışında eğitim alanların oranı %70,9 oldu. Bunu sırası ile yurt içinde yerleşik şirket tarafından yurt dışında görevlendirilenler (%41,3), yurt dışında ücretli çalışan olarak istihdamda yer almış olanlar (%41,3) ve yurt dışında girişimcilik deneyimine sahip olanlar (%35,7) takip etti.
Anne ve babaların en yaygın meslek grubu kamu çalışanı
Teknogirişim kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının babalarının en yaygın meslek grubu, %32,9 ile kamu çalışanı oldu. Bunu takip eden meslek grupları ise sırasıyla, serbest meslek sahipleri (%27,0), özel sektörde ücretli çalışanlar (%25,5), girişimciler (%12,5) ve akademisyenler (%1,7) oldu.
Teknogirişim kurucu ortağı veya en yüksek paya sahip aktif ortaklarının annelerinin %66,6’sının ev işleri ile meşgul olduğu görüldü. Annelerin meslek grupları incelendiğinde, en yaygın meslek grubunun %16,4 ile kamu çalışanları olduğu, bunu sırasıyla, özel sektörde ücretli çalışanlar (%8,8), serbest meslek sahipleri (%4,0), girişimciler (%3,2) ve akademisyenlerin (%0,9) takip ettiği görüldü.
Teknogirişim personeli içerisinde kadın personel oranı %31,0
Teknogirişimlerde çalışan personelin %69,0’ını erkekler, %31,0’ını kadınlar oluşturmaktadır. Eğitim seviyesi ve cinsiyete göre incelendiğinde, erkek personelin en yüksek oranla lisans mezunu olduğu (%66,5) görülmektedir. Bunu yüksek lisans (%10,0), lise ve dengi (%9,1), meslek yüksekokulu (%7,7), doktora veya eşdeğeri (%4,4) ve diğer (%2,2) eğitim seviyeleri takip etmektedir.
Kadın personelde ise en yüksek pay yine lisans mezunlarına ait olup, bu oran %68,7’dir. Kadın çalışanlarda yüksek lisans mezunları %11,2 ile ikinci sırada yer almakta, bunu lise ve dengi (%7,6), meslek yüksekokulu (%6,3), doktora veya eşdeğeri (%3,2) ve diğer (%3,0) takip etmektedir.
Uzmanlık sahibi personel işe almayı deneyen teknogirişimlerin %34,1’i güçlükle karşılaştı
Teknogirişimlerin %48,5’i 2024 yılı içerisinde Ar-Ge, yenilik, tasarım, yazılım, pazarlama vb. stratejik konularda uzmanlık sahibi bir personeli işe aldı veya almayı denedi. Bu teknogirişimlerden %34,1’i bu pozisyonları doldurmakta zorluk yaşadı.
Teknogirişimlerin personel işe alım sürecinde yaşadığı zorluklar incelendiğinde, başvuru sahiplerinin yüksek ücret beklentisi öne çıkarken; bunu ilgili alanda gerekli niteliklere sahip olunmaması ve başvuru sahiplerinin ilgili iş deneyimine sahip olmaması takip etti.
Teknogirişimlerin en önemli finansman kaynağı kendi sermayesi/özkaynakları oldu
Teknogirişimlerin kuruluş döneminde ve 2024 yılı içerisinde en önemli finansman kaynakları ayrı ayrı incelendi. Teknogirişimler için kuruluş döneminde kendi sermayesi/özkaynakları %89,7 ile en önemli finansman kaynağı olurken, bu oran referans dönemde %79,0 oldu.
Teknogirişimin kuruluşundan itibaren gerçekleştirdiği faaliyetlerde en önemli engelleyici faktör olarak yüksek maliyetler %80,8 ile ilk sırada yer aldı. Bunu %54,2 ile özkaynakların yetersizliği, %52,1 ile kredi veya girişim sermayesi/özel sermaye yetersizliği, %50,3 ile kamu hibeleri ya da sübvansiyonlarına ulaşım sağlayamama takip etti.
Teknogirişimlerin %54,4’ü yeni finansman arayışında bulundu
Yeni finansman arayışında bulunan teknogirişimlerin payı %54,4 olurken bu teknogirişimlerin %72,2’si gelen yatırım tekliflerini yetersiz buldu. Yeni finansman arayışında bulunan teknogirişimlerin zorluk yaşadığı diğer alanlar; %55,2 ile yatırımcının girişimden beklenenden fazla katılım payı talep etmesi, %44,2 ile sunulan sözleşme hükümlerinin kabul edilebilir olmaması, %40,8 ile karar alma özerkliğinin olumsuz yönde etkilenmesi oldu.
E-satış yapan teknogirişimlerin oranı %22,2
Teknogirişimlerin %22,2’si, 2024 yılında İnternet (web siteleri ya da mobil uygulamalar) ve/veya Elektronik Veri Alışverişi (EDI) aracılığı ile e-satış yaptı. Bu girişimlerin %20,4’ü web sitesi ya da mobil uygulamalar üzerinden web satış yaptı. Web sitesi ya da mobil uygulamalar üzerinden mal veya hizmet satışı yapan teknogirişimlerin %88,9’u kendi web siteleri ya da mobil uygulamalarını kullanırken %31,2’si farklı girişimlerin de satış yapabildiği çevrimiçi mağazalar ve pazar yerleri ile mobil uygulamalarını kullandı.
Teknogirişimlerin yurt dışına gerçekleşen e-satışlarında ilk sırayı Avrupa Birliği aldı
Teknogirişimlerin 2024 yılında İnternet (web siteleri ya da mobil uygulamalar) aracılığı ile gerçekleştirdikleri e-satış oranları coğrafi bölge dağılımına göre incelendiğinde; e-satış yapan teknogirişimlerin %94,9’u yurt içine e-satış yaptığını ifade etti. Bunu; %28,4 ile Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, %22,5 ile Amerika Birleşik Devletleri (ABD), %20,0 ile diğer ülkeler, %17,8 ile Yakın ve Orta Doğu ülkeleri ve %14,9 ile Türk Cumhuriyetleri takip etti.
Ar-Ge faaliyeti yürüten teknogirişimlerin %25,6’sı ihracat yaptı
Teknogirişimlerin %22,8’i 2024 yılında piyasaya sunduğu mal veya hizmetler için ihracat gerçekleştirdi. 2020?2024 yılları arasında herhangi bir yılda Ar-Ge faaliyeti yürüten teknogirişimlerin oranı %74,4’tür. İhracat performansı ile Ar-Ge faaliyetleri arasındaki ilişki incelendiğinde, Ar-Ge faaliyeti yürüten teknogirişimlerin %25,6’sının ihracat yaptığı, Ar-Ge faaliyeti yürütmeyen teknogirişimlerde ise bu oranın %12,9 olduğu görüldü.
2024 yılında en fazla ihracat yapılan coğrafi bölge AB oldu
İhracat yapan teknogirişimlerin %66,2’si AB ülkelerine, %41,5’i diğer ülkelere, %40,1’i ABD’ye, %36,3’ü Yakın ve Orta Doğu ülkelerine ve %26,6’sı Türk Cumhuriyetleri’ne ihracat gerçekleştirdi.
Lojistik maliyetlerin yüksekliği ihracatta karşılaşılan en önemli zorluk oldu
2024 yılında ihracat gerçekleştiren teknogirişimlerin yaşadığı zorlukların başında %29,9 ile lojistik maliyetlerin yüksekliği geldi. Bunu; yurtdışına satılan ürünlerin teslim edilmesinin veya iade edilmesinin yüksek maliyeti (%27,6), online ödeme sistemi ile ilgili zorluklar (%22,2), gümrükleme işlemlerinde yaşanan sorunlar (%20,5) ve standart ve regülasyonlara uyumluluk sorunu (%19,9) izledi.
Teknogirişimler en önemli rekabet avantajının yenilikçi teknoloji sunmaları olduğunu ifade etti
Teknogirişimler 2022-2024 döneminde, ekonomik performanslarını artırmada en etkili stratejinin %77,5 ile yenilikçi teknoloji sunmaları olduğunu ifade etti. Bunu %76,0 ile iyi müşteri ilişkileri ve %66,2 ile alanda deneyimli, güçlü bir ekibe sahip olma takip etti.
Ülkemizde ilgili mevzuat gereği ikiyüzelli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosundan herhangi biri 500 milyon Türk Lirasını aşmayan girişimler Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ) olarak tanımlanmaktadır. Haber bülteninde; KOBİ’lerde girişim sayısı, çalışan sayısı, ciro, teknoloji kullanımı gibi Türkiye İstatistik Kurumu tarafından gerçekleştirilen Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri Araştırmasına ilişkin istatistikler ile Dış Ticaret İstatistikleri, Girişimcilik ve İş Demografisi İstatistikleri, Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri Araştırması ile Türk Patent ve Marka Kurumunun patent başvuru ve tescil istatistiklerine yer verilmektedir.
KOBİ’ler 2024 yılında toplam girişim sayısının %99,6’sını oluşturdu. Buna karşılık; istihdamın %68,5’ini, personel maliyetinin %43,5’ini, cironun %44,1’ini, üretim değerinin %39,8’ini ve faktör maliyetiyle katma değerin %41,2’sini oluşturdu.
KOBİ’ler en fazla ticaret sektöründe faaliyet gösterdi
Ekonomik faaliyetlerin istatistiki sınıflamasına (NACE Rev.2) göre 2024 yılında KOBİ’lerin; %35,1’i toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektöründe faaliyet gösterirken, %15,3’ü ulaştırma ve depolama sektöründe, %12,1’i ise imalat sanayi sektöründe faaliyet gösterdi.
KOBİ istihdamı içindeki en yüksek oran imalat sanayi sektöründe oldu
2024 yılına ilişkin olarak; imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ’lerin istihdamının toplam KOBİ istihdamı içindeki oranı %25,4 olurken, personel maliyeti için bu oran %33,5, ciroda %25,5, faktör maliyetiyle katma değerde %34,9 ve üretim değerinde ise %41,2 olarak gerçekleşti.Çalışan başına katma değerin KOBİ’lerde ölçek ve yıllara göre değişimi (Bin TL), 2015-2024 KOBİ girişimleri için 2015 yılında çalışan başına ortalama katma değer 26 bin TL iken, 2024 yılında bu değer 479 bin TL oldu. KOBİ grupları içerisinde 2015 ve 2024 yılları için en yüksek çalışan başına katma değer sırasıyla 46 bin TL ve 969 bin TL ile orta ölçekli girişimlerde gerçekleşirken, aynı yıllar için bu değerler küçük ölçekli girişimler için sırasıyla 31 bin TL ve 558 bin TL, mikro ölçekli girişimler için ise 12 bin TL ve 175 bin TL olarak gerçekleşti.Çalışan başına personel maliyetinin KOBİ’lerde ölçek ve yıllara göre değişimi (Bin TL), 2015-2024
2015 yılında KOBİ girişimleri için çalışan başına ortalama personel maliyeti 17 bin TL iken, 2024 yılında bu değer 253 bin TL oldu. KOBİ grupları içerisinde 2015 ve 2024 yılları için en yüksek çalışan başına personel maliyeti sırasıyla 27 bin TL ve 439 bin TL ile orta ölçekli girişimlerde gerçekleşirken, aynı yıllar için bu değerler küçük ölçekli girişimler için sırasıyla 20 bin TL ve 310 bin TL, mikro ölçekli girişimler için ise 8 bin TL ve 121 bin TL olarak gerçekleşti.
İmalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ’ler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, %54,8’i düşük teknoloji sınıfında üretim yaparken, büyük ölçekli girişimlerde bu oran %41,5 oldu.
KOBİ büyüklük gruplarına göre incelendiğinde; mikro ölçekli girişimlerin %56,2’si düşük teknoloji sınıfında üretim yaparken, %32,1’i orta-düşük teknoloji, %11,0’ı orta-yüksek teknoloji ve %0,7’si yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptı. Buna karşılık küçük ölçekli girişimlerde bu oranlar sırasıyla %48,3, %32,7, %17,9 ve %1,1 iken, orta ölçekli girişimlerde %47,7, %31,0, %19,8 ve %1,5 oldu.
KOBİ’lerin 2024 yılında doğum oranı %15,9 oldu
2023 yılında doğan KOBİ girişim sayısının, 2023 yılındaki aktif KOBİ girişim sayısına oranı (girişim doğum oranı) %15,3 ve 2023 yılında doğan KOBİ girişimlerindeki istihdamın, 2023 yılındaki aktif KOBİ’lerin toplam istihdamı içindeki payı %6,9 iken, 2024 yılında bu oranlar girişim doğum oranında %15,9 ve istihdam payında ise %7,0 olarak gerçekleşmiştir.
KOBİ’lerin 2024 yılında en yüksek doğum oranı %17,3 ile mikro ölçekli girişimler olurken bunu sırasıyla %4,7 ile küçük ölçekli ve %4,2 ile orta ölçekli girişimler takip etmiştir. Yine doğan girişimlerin istihdam içindeki oranlarında en yüksek oran %12,4 ile mikro ölçekli girişimler olurken, bunu %2,7 ile küçük ölçekli ve %1,9 ile orta ölçekli girişimler takip etmiştir.
KOBİ’ler toplam ihracatın %29,6’sını gerçekleştirdi
2024 yılına ilişkin toplam ihracatın %29,6’sı, ithalatın ise %15,9’u KOBİ’ler tarafından gerçekleştirildi.
İhracat ve ithalatın KOBİ ve büyük ölçekli girişimlere göre oransal dağılımı (%), 2024
2024 yılı toplam ihracatında; mikro ölçekli girişimlerin payı %2,4 iken, küçük ölçekli girişimlerin payı %10,7, orta ölçekli girişimlerin payı ise %16,5 oldu. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise %70,4 olarak gerçekleşti. KOBİ’lerin ihracatının %59,4’ü ticaret sektöründe gerçekleşirken, %34,3’ü ise imalat sanayi sektöründe gerçekleştirildi.
KOBİ’lerin ithalattaki payı %15,9 oldu
2024 yılı toplam ithalatında; mikro ölçekli girişimlerin payı %0,9, küçük ölçekli girişimlerin payı %5,2, orta ölçekli girişimlerin payı ise %9,8 oldu. Büyük ölçekli girişimlerin payı ise %84,1 olarak gerçekleşti.
KOBİ’lerin ithalatının %65,6’sı ticaret sektöründe gerçekleşirken, %25,8’i ise sanayi sektöründe gerçekleştirildi.
KOBİ’lerin 2015 yılında 49 milyar dolar olan ihracat değeri 2024 yılında 76 milyar dolara yükseldi. İthalatta ise 2015 yılında 36 milyar dolar olan değer, 2024 yılında 51 milyar dolara yükseldi.
KOBİ’lerin toplam ihracatının %48,0’ı Avrupa ülkelerine yapıldı
KOBİ’ler tarafından 2024 yılında yapılan ihracatın %48,0’ı Avrupa ülkelerine, %34,3’ü Asya ülkelerine gerçekleştirildi. KOBİ’ler ithalatının %48,1’ini Avrupa ülkelerinden, %42,9’unu ise Asya ülkelerinden yaptı.
KOBİ’lerin ihracatının %91,1’ini imalat sanayi ürünleri oluşturdu
KOBİ’lerin 2024 yılı ihracatında başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipmanların payı %12,6, giyim eşyası sektörünün payı %10,8 olurken tekstil ürünlerinin payı %7,5 oldu. KOBİ’lerin 2024 yılı ithalatında ise öne çıkan ürünler, %16,0 ile başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipmanlar, %14,9 ile ana metaller, %12,5 ile kimyasallar ve kimyasal ürünler oldu.
KOBİ’ler Ar-Ge harcamalarının %28,8’ini gerçekleştirdi
Mali ve mali olmayan şirketlerin 2024 yılına ilişkin toplam gayri safi yurtiçi Ar-Ge harcamasının 119 milyar 151 milyon TL’sini KOBİ’ler gerçekleştirmiştir. Bu harcama mali ve mali olmayan şirketler Ar-Ge harcamasının %28,8’ini oluşturmaktadır. Tam Zaman Eşdeğeri (TZE) cinsinden mali ve mali olmayan şirketlerde toplam 203 bin 518 kişi Ar-Ge personeli olarak çalıştı. TZE cinsinden bu personelin %43,7’si KOBİ’lerde istihdam edilmiştir.
Büyüklük gruplarına göre patent başvuru ve tescil sayılarının dağılımı, 2024
2024 yılında KOBİ’lerin toplam patent başvuru sayısı bin 417 olurken, aynı yıl 615 patent tescil edilmiştir. KOBİ ölçeklerinde ise patent başvurusunda 494 patent başvurusu ile küçük ölçekli girişimler ilk sırada yer alırken patent tescilinde 237 patent tescili ile orta ölçekli girişimler ilk sırada yer almıştır.
📢 Haberle İlgili Bildirim
Haberle İlgili Düzeltme bildirebilir, ihbar gönderebilir veya yeni bir haber paylaşabilirsiniz.
