CHP’li Aşkın Genç: “TKİ rödövans hariç 2,5 milyar TL zarar etti, enflasyon muhasebesiyle zarar 6,4 milyar TL’ye çıktı”
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu’nun (TKİ) 2024 Sayıştay denetim raporuna dikkat çekerek, “Bu tablo bir işletme başarısızlığı değil, kamu üretiminin bilinçli biçimde tasfiye edilmesinin sonucudur” dedi. Sayıştay’ın rödövans gelirlerini ayıklayarak yaptığı incelemede TKİ’nin esas faaliyetlerinden yaklaşık 2,5 milyar TL zarar ettiğini, enflasyon muhasebesi giderleriyle birlikte 2024 yılının 6,4 milyar TL dönem zararıyla kapandığını vurgulayan Genç, kurumun üretimden koparıldığını ve rödövans gelirleriyle ayakta tutulmaya çalışıldığını ifade etti.
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu’nun (TKİ) 2024 Sayıştay denetim raporuna dikkat çekerek, kurumun üretimden koparıldığını ve rödövans gelirleriyle ayakta tutulmaya çalışıldığını söyledi. Genç, “Bu tablo bir işletme başarısızlığı değil, kamu üretiminin bilinçli biçimde tasfiye edilmesinin sonucudur” dedi.
“Sayıştay, TKİ’nin gerçek tablosunu ortaya koydu”
CHP’li Aşkın Genç, yaptığı açıklamada TKİ’nin 1957 yılında yerli kömür kaynaklarını kamu eliyle üretime kazandırmak, enerji arz güvenliğini sağlamak ve sanayiyi ayakta tutmak amacıyla kurulduğunu hatırlattı. TKİ’nin bugün karşı karşıya olduğu durumun bir bilanço meselesi olmadığını vurgulayan Genç, “Ortada kamunun üretimden çekilmesi gerçeği var” ifadelerini kullandı.
Genç, Sayıştay’ın 2024 yılı denetim raporunda yer alan bulguların bu durumu açıkça ortaya koyduğunu belirterek, rapora göre TKİ’nin faaliyet sonucunun kendi asli işi olan kömür üretim ve satışına değil, büyük ölçüde rödövans gelirlerine dayandığını söyledi.
“Esas faaliyetten 2,5 milyar TL zarar”
Sayıştay’ın, TKİ’nin faaliyet kârını rödövans gelirlerinden arındırarak kurumu gerçek performansı üzerinden incelediğini aktaran Genç, şunları kaydetti:
“2024 yılında faaliyet kârı pozitif görünmesine rağmen, rödövans gelirleri çıkarıldığında TKİ’nin esas faaliyetlerinden yaklaşık 2,5 milyar TL zarar ettiği görülüyor. Üstelik bu durum tek yıla özgü değil; son dört yılın üçünde aynı tablo var. Sayıştay bu durumu açıkça ‘kömür üretim ve satışında yapısal problem’ olarak tanımlıyor.”
“Üreten kurumdan al-sat yapan yapıya dönüştürüldü.
CHP’li Genç, TKİ’nin gelir yapısının yıllar içinde köklü biçimde değiştirildiğini belirterek, kurum gelirlerinin yalnızca yaklaşık üçte birinin kendi ürettiği kömürden geldiğine dikkati çekti. Kalan gelirin rödövans ve al-sat faaliyetlerine dayandığını ifade eden Genç, “TKİ üretim yapan bir kamu kurumu olmaktan çıkarıldı; sahasını kiraya veren, sonra da o sahadan çıkan kömürü satın alan bir yapıya dönüştürüldü. Bu bir yönetim zaafı değil, açık bir siyasi tercihtir” dedi.
“150 milyon TL kâr mümkünken 6,4 milyar TL zarar yazıldı”
Sayıştay raporunun mali tabloyu da net biçimde ortaya koyduğunu vurgulayan Genç, 2024 yılında TKİ’nin diğer gelir ve giderler dikkate alındığında yaklaşık 150 milyon TL dönem kârı elde edebilecekken, 6,57 milyar TL’lik enflasyon muhasebesi gideri nedeniyle yılı 6,4 milyar TL dönem zararıyla kapattığını söyledi. Aynı yıl finansman giderlerinin rödövans gelirlerini dahi aştığını belirten Genç, bunun sorunun muhasebe tekniğinden değil, yıllardır biriken kırılganlıktan kaynaklandığını ifade etti.
“Bu tablo kader değil, siyasi tercihin sonucu”
TKİ üzerinden kamuoyunda “kamu işletmeleri zarar ediyor” algısı yaratılmak istendiğini belirten Aşkın Genç, şunları ifade etti:
“Kamu işletmeleri zarar ettiği için değil, üretimden koparıldığı için bu noktaya getiriliyor. AKP döneminde birçok KİT’te aynı yöntem uygulandı: Üretim zayıflatıldı, yatırım engellendi, kurumlar işlevsizleştirildi; sonra da ortaya çıkan tablo ‘kaçınılmaz’ gibi sunuldu. Sayıştay’ın 2024 raporu gösteriyor ki TKİ bugün zarar ettiği için değil, ürettirilmediği için bu hale getirildi. Bu tablo ne tesadüf ne de kaderdir; kamu kurumlarını işlevsizleştirip ardından ‘verimsiz’ ilan eden bir siyasi anlayışın sonucudur.”
CHP’li Aşkın Genç: Enflasyon düşmüyor, maaşlar baskılanıyor
ENAG ile TÜİK arasındaki enflasyon farkı, ücret artışlarını yeniden tartışmaya açtı. TÜİK verilerine göre emekliye yüzde 12,19, memura yüzde 18,60 zam yapılırken, kira artış oranı yüzde 34,88’e ulaştı. CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, açıklanan rakamların alım gücünü korumadığını belirterek, “enflasyon düşmüyor, sadece maaşlar baskılanıyor” değerlendirmesinde bulundu. Genç, düşük gösterilen enflasyonun bütçeyi rahatlatabileceğini ancak vatandaşın mutfağındaki yangını söndürmediğini vurguladı.
Aralık ayı enflasyon verilerinin açıklanmasının ardından, Türkiye’de ücret artışları ve alım gücü bir kez daha tartışma konusu oldu. Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), aralık ayında enflasyonun yüzde 2,11 arttığını, yıllık enflasyonun ise yüzde 56,14’e ulaştığını açıkladı. Buna karşılık Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tüketici fiyat endeksindeki yıllık artışı yüzde 30,89, aylık artışı ise yüzde 0,89 olarak duyurdu.
Açıklanan TÜİK verileri doğrultusunda kira tavan artış oranı yüzde 34,88 olarak belirlenirken, SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin aylıklarına yapılacak artış yüzde 12,19’da kaldı. Memur ve emekli memurların maaş artış oranı ise yüzde 18,60 olarak hesaplandı.
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, yaptığı yazılı açıklamada, enflasyon verilerinin ücret artışları üzerindeki belirleyici etkisine dikkat çekti. Genç, TÜİK tarafından açıklanan oranların, emekli ve memur maaşları ile kira artışları gibi temel kalemleri doğrudan etkilediğini belirterek, farklı kurumların açıkladığı enflasyon rakamları arasındaki makasın, gelirlerin korunması açısından önemli sonuçlar doğurduğunu ifade etti.
Genç, açıklamasında enflasyon rakamlarının sadece bir istatistik değil, doğrudan ücretleri ve yaşam koşullarını belirleyen bir araç haline geldiğini vurguladı. Açıklanan zam oranlarının, geniş kesimler açısından ciddi bir gelir kaybı anlamına geldiğini belirten Genç, şunları söyledi:
“Bugün emekliye verilen yüzde 12,19’luk zam, bırakın gerçek enflasyonu, TÜİK’in kendi açıkladığı enflasyonun bile çok gerisindedir. Bu tablo bize şunu gösteriyor: Enflasyon düşmüyor, sadece maaşlar baskılanıyor.”
“Bu zam değil, kontrollü yoksullaştırmadır”
Aşkın Genç, memur ve emekli memurlara yapılan yüzde 18,60’lık artışın da alım gücünü korumaktan uzak olduğunu belirterek, “Resmi enflasyon yüzde 30,89 iken maaşlara yüzde 18 zam yapmak, daha yılın başında memurun cebinden para eksiltmek demektir. Bu zam değil, kontrollü yoksullaştırmadır” ifadelerini kullandı.
Kira artış oranlarına da değinen Genç, ücret artışları ile kira zamları arasındaki farkın barınma sorununu derinleştirdiğini söyledi. Genç, “Kira tavanı yüzde 34,88 olarak belirleniyor ama emeklinin, memurun geliri bu hızda artmıyor. Geliri en fazla yüzde 18 artan bir memurun, kirası yüzde 35 artıyorsa burada açık bir denge bozukluğu vardır” değerlendirmesinde bulundu.
“Borçlar bir yılda yüzde 49 artmış”
CHP’li Genç, enflasyon tartışmasının borçluluk verileriyle birlikte okunması gerektiğini vurgulayarak, “Vatandaş geçinemediği için borçlanıyor. Bireysel kredi ve kredi kartı borçları 5 trilyon 859 milyar liraya çıkmış durumda. Borçlar bir yılda yüzde 49 artmış. Bu, halkın refah içinde yaşadığını değil, ayakta kalmaya çalıştığını gösteriyor” dedi.
Bankacılık sektörünün aynı dönemde elde ettiği yüksek kârlara dikkat çeken Genç, “Vatandaş borçla dönerken bankalar 11 ayda 842 milyar lira kâr açıklıyor. Bu tablo, enflasyonun kim için düşük, kim için yüksek olduğunu açıkça ortaya koyuyor” ifadelerini kullandı.
“TÜİK’e göre bile her beş kişiden biri yoksul”
Yoksulluk verilerine de değinen Genç, TÜİK’in kendi hesaplamalarının dahi sorunun boyutunu gizleyemediğini belirterek şunları kaydetti:
“TÜİK’e göre bile her beş kişiden biri yoksul. Türk-İş’e göre açlık sınırı 30 bin lirayı aşmış durumda. Buna rağmen emekli maaşları, asgari ücret ve memur gelirleri bu rakamların çok altında kalıyor. Bu veriler, Türkiye’de çalışmanın ve emekli olmanın artık yoksulluktan kurtulmaya yetmediğini gösteriyor.”
Aşkın Genç, açıklamasının sonunda enflasyon verilerinin ücret politikaları açısından belirleyici rolüne dikkat çekerek, “Enflasyonu düşük göstermek bütçeyi rahatlatabilir ama mutfağı rahatlatmaz” ifadelerini kullandı.
📢 Haberle İlgili Bildirim
Haberle İlgili Düzeltme bildirebilir, ihbar gönderebilir veya yeni bir haber paylaşabilirsiniz.
