Salgınla birlikte gıdaya erişim dünyada temel bir konu haline gelirken, Türkiye’nin binlerce yıllık tohum mirasının muhafaza edildiği Türkiye Tohum Gen Bankası’nda tohumlar özenle geleceğe taşınıyor. Eksi 18 derecede üst düzey güvenlik önlemleri altında saklanan tohumlar, ülkemizde bir ilk olan Ulusal DNA Barkodlama Projesi ile Türkiye adına kayıt altına da alınıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı, yerel çeşitler başta olmak üzere genetik kaynakların toplanması, muhafazası ve karakterizasyonuna ilişkin birçok çalışma yürütüyor. Tarım ve Orman Bakanı Dr. Bekir Pakdemirli, Cumhuriyet tarihinin en büyük yerli tohum seferberliğine start vermişti.
TOHUMLAR YÜZLERCE YIL CANLILIĞINI KORUYOR
Türkiye’nin binlerce yıllık ata tohumlarının muhafaza edildiği Türkiye Tohum Gen Bankası’nda titiz bir çalışma yürütülüyor. Atadan yadigâr tohumların bir araya getirildiği gen bankasında 23 bini yerel çeşit olmak üzere 60 bin civarında örnek bulunuyor. Çimlenme testi yapılan tohumlara özel vakumlama yöntemi uygulanıyor. Eksi 18 derece muhafaza edilen tohumlar, vakumlanan paketlerde uzun yıllar boyunca canlılığını koruyabiliyor.
Türlerin sadece tohumları saklanmıyor, merkezde aynı zamanda bitkilerin herbaryum, DNA ve doku örnekleri de korunuyor. Özel izinlerle girilen merkezde 24 saat boyunca tohumların ısı ve nem dengeleri kontrol ediliyor, aksaklıklarda devreye giren alarm sistemi uyarı veriyor. Böylelikle yaşanabilecek herhangi bir olumsuzlukta tohumlarda canlılık kaybının da önüne geçilmiş olunuyor. Ankara’da bulunan tohum gen bankasında sadece tohumlar korunmuyor, aynı zamanda onaylanmış araştırma projeleri için materyal de üretilerek araştırmalar destekleniyor.
“ÇOK SAYIDA GÖNÜLLÜ İNSAN TOHUM BAĞIŞLIYOR”
2010 yılında açılan merkezde, Türkiye’deki bitkisel biyolojik çeşitliliğin tespit edilmesi, toplanması korunması, karakterizasyonu, muhafazası ve araştırma projelerine dağıtılması işlemleri yapılıyor Tohum gen bankasındaki örnekler araştırma projelerinden, diğer araştırma enstitülerinden ve bunların yanı sıra çok sayıda gönüllünün bağışlaması ile elde ediliyor.
ENDEMİK TÜRLERİMİZ TÜRKİYE ADINA KAYIT ALTINA ALINIYOR
Ulusal DNA Barkodlama Projesi kapsamında kurulan BarkodTürk isimli veri tabanı sayesinde yerli genetik kaynaklarımız moleküler düzeyde karakterize edilip Türkiye adına kayıt altına alınıyor. Ülkemizde bu sistem kurulana kadar genetik kaynakların moleküler tanımlama bilgileri ile beraber Türkiye adına kayıt altına alındığı bir sistem yoktu. Bu proje kapsamında kurulan BarkodTürk veri tabanı ile Türkiye’deki önemli genetik kaynakların moleküler tanımlama bilgileri alınıyor ve bunlar veri tabanı vasıtasıyla Türkiye adına kayıt altına alınıyor. Dünyada 200 milyona yakın genetik kaynak, moleküler düzeyde tanımlanmış ama bunların verileri hep farklı farklı veri tabanlarında yer almakta. İlk defa Türkiye kendi genetik kaynaklarını kendi karakterize ediyor, bu verileri Türkiye adına kayıt altına alıyor.
TOHUMCULUK SEKTÖRÜNDE YETKİ VE DENETLEMEDE BİR DİZİ DEĞİŞİKLİK
Tohumlukları yetiştiren ve satan gerçek veya tüzel kişilerin yetkilendirilmesinde düzenleme yapıldı…
Fide üreticileri, çiftçi kayıt sistemi ile birlikte, örtü altı kayıt sistemine veya tarımsal üretim kayıt sistemine de kayıt olabilecek…
Fide üreticileri, yapay ışıklandırma ve iklim kontrolü sağlanmış kapalı alanlarda sera sistemli üretim yapabilecek…
Tarım ve Orman Bakanlığının Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yönetmelik, tohumlukları yetiştiren ve satan gerçek veya tüzel kişilerin yetkilendirilmesine ilişkin esasları düzenliyor.
Buna göre, değişiklikle yetkilendirmeye yönelik başvurular sırasında yaşanan belirsizliğin önüne geçmek amacıyla müracaatların nereye yapılacağı belirlendi. Birden fazla ilde üretim yapan tohum yetiştiricilerine verilen tohum yetiştirici belgelerinin, yetiştiricinin çiftçi kayıt sistemi kaydının bulunduğu il müdürlüğünce düzenlenmesi kararlaştırıldı. Tohum işleyici belgeleri ise tohum işleme tesisinin bulunduğu il müdürlüklerince verilecek.
Fide üreticilerinin, çiftçi kayıt sistemi ile birlikte tarım bilgi sisteminde yer alan örtü altı kayıt sistemine veya tarımsal üretim kayıt sistemine de kayıt olabilmeleri için düzenleme yapıldı.
Fide üreticisinin sahip olması gereken donanımlarda da değişikliğe gidildi. Gelişen teknoloji koşulları gözetilerek fide üreticilerinin, yapay ışıklandırma ve iklim kontrolü sağlanmış kapalı alanlarda sera sistemiyle fide üretimi yapmalarına imkân sağlandı.
Düşük ve orta kapasitede üretim yapan fide üreticileri, kayıtlı ve kontrollü üretim kapsamında yer alabilmeleri ve üretime katılabilmeleri için “kombine tohum atma makinesi” yerine üreticilerce temin kolaylığı olan “tohum atma makinesi” kullanabilecek.
Orman mühendisi olan süs bitkisi üreticilerine süs bitkisi üretici belgesi düzenlenecek ve orman mühendislerinin de süs bitkisi üretici işletmelerinde teknik personel olarak çalışmaları mümkün olacak.
Doku kültürü ile tohumluk üretici belgeleri de resmi olarak kayıtlı olunan il müdürlüğü tarafından verilecek.
Yetki belgesi veya yetkilendirilmiş tohumculuk kuruluşu belgesi düzenlenmesi sırasında ortaya çıkabilecek değişiklikler kapsamında, başvuru sahiplerinin izlemesi gereken yol da yeniden düzenlendi.
Denetim ve idari yaptırımlar konusundaki hükümlere göre yerinde ve en hızlı şekilde denetim yapılabilmesi ile yetki belgesi düzenlenebilmesi için uygun şartları taşıyan ilçe müdürlüklerine yetki devri yapılabilecek.
📢 Haberle İlgili Bildirim
Haberle İlgili Düzeltme bildirebilir, ihbar gönderebilir veya yeni bir haber paylaşabilirsiniz.
