Madenciliğin öncülerinden Romalıların çalıştıkları maden ocağından çalıştırılan kölelerin güvenliğinden sorumlu kişilerce kullanılan mızrak ucu maden çalışmalarında yerin altındaki roma dönemi madenciliğinin yol haritasının çıkartılmasına katkı sağlıyor.

Develi İlçesi Havadan bölgesinde bir maden ocağında çalışan Maden  çavuşu Nazım Büyüköztürk  Roma askerlerinin kullandıkları mızrakların ucunu buldu.

40 yıldan beri  bölgedeki çeşitli madenlerde işçilik ve çavuşluk yapan Öztürk Romalıların yer altı maden çalışmalarında kullandıkları aydınlatma aletleri ve çalıştırılan kölelerin başında duran muhafızlara ait çeşitli emarelere yer altındaki maden işletmelerinde zaman zaman rastlandığını belirtti.

Madenciğe ömrünü verdiğini belirten Öztürk; Romalıların  çok çevreci olarak maden işletmeciliği yaptıklarını,  maden ocaklarında aranılan maden çeşidini bulup taban seviyesine kadar indiklerini ve alt zeminden başlayıp maden cürufunu yine dağın içerisinde bırakarak sadece işlenilecek madeni yüzeye çıkarttıklarına dikkat çekti.

Konu ile ilgili olarak Maden Mühendisi Abdullah Malkoçoğlu Çinko ve Kurşun havzası olarak bilinen Zamantı Provensi olarak adlandırılan Zamantı ırmağının Doğu cephesinin Develi İlçesi Batı cephesinin ise Yahyalı  tarafında olduğunu Günümüz teknolojisi ile Roma dönemi maden ocakları rezervinin olduğu yerlerin aynı olduğuna dikkat çekerek yüz yıllar önce bölgemizdeki zengin maden rezervini tesbit eden Romaların bölgemizde çalıştırdığı bilinen bir çok maden ocağı bu gün bile hala ekonomiye kazandırılamamıştır diyen Malkoçoğlu Bu nedenlerle M.Ö. 3000 li yıllardaki maden işletmeciliğinin bulgularına rastlanmasının doğal olduğuna  dikkat çekti.

Maden Mühendisi Malkoçoğlu Zamantı havzasında İlk ve son roma dönemlerinde Kurşun ve Demir maden işletmeciliğinin yapıldığını Selçuklu ve Osmanlı dönemleri sonrasında da Cumhuriyet döneminde 1949 yılında Aseo isimli bir yabancı ile Merhum Saim Budin’in  yöredeki maden araştırmasında halkın eline  maden parçalarını alıp getirmek suretiyle şu dağın başında şu maden parçası var diye göstermeleri sonucunda Roma döneminde işletme olan yerlerin yöre halkının duyarlılığı sayesinde yeniden ekonomiye kazandırıldığını belirtti.

Malkoçoğlu bölgede göç olayının maden işçiliği sayesinde azaldığını belirterek Mangan-Demir-Çinko-Kurşun-Leonardit-Pomza-Krom-Bazalt-Mermer ve Altın maden rezervinin zenginliğine dikkat çekerek madenciliğe gereken desteğin sağlanması durumunda işsizliğin de önüne geçildiği gibi ülke ekonomisine de büyük katkı sağlanacağını belirtti.