Medyada ‘Meslek Yasası’ Alarmı: İnternet Gibi Çöplük Olmasın

Uluslararası Basın Yayın Konfederasyonu (UBK) tarafından düzenlenen “Basının Medya Meslek Yasası ve Medya Meslek Birliği Yolculuğu” konulu 11. Anadolu Medya Çalıştayı, Ankara’da başladı. Medya dünyasının tecrübeli isimleri, akademisyenler ve bürokratların bir araya geldiği zirveye; dijitalleşmenin getirdiği “dezenformasyon riski” ve gazetecilik mesleğinin “yasal statü eksikliği” damga vurdu.

“Nimet Dediğimiz İnternet Çöplüğe Döndü”

Çalıştayın açılış konuşmasını yapan İçişleri Bakan Yardımcısı Bülent Turan, teknolojinin en çok etkilediği sektörün basın olduğuna dikkat çekti. Turan, yapay zekanın yanlış bilgiyle beslendiğinde yanlış sonuçlar üreten bir mekanizmaya dönüştüğünü belirterek şu çarpıcı analizi yaptı:

“20-30 yıl önce internet hayatımıza ilk girdiğinde ‘Ne büyük bir nimet’ deyip heyecanla adım atıyorduk. Bugün yapay zeka için de aynı heyecanı duyuyoruz. Ancak geldiğimiz noktada, o ‘büyük nimet’ dediğimiz internetin aslında ‘büyük bir çöplüğe’ dönüştüğünü üzülerek görüyoruz. Eğer gerekli tedbirleri almaz, riskleri paylaşmazsak; bugün ‘mesleğimize ne büyük yardımı var’ dediğimiz yapay zekanın, yarın internet gibi bir çöplüğe dönüşmesi kaçınılmazdır.”.

Hilmi Güler: “‘İddia Edilmektedir’ İfadesi Kaostur”

Çalıştayda söz alan Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı ve UBK Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Dr. M. Hilmi Güler ise medyadaki denetimsizlik ve etik erozyonuna sert eleştiriler getirdi. 50 yıllık tecrübesinde basın konusunda hiç bu kadar zorlandığı bir dönem görmediğini belirten Güler, şu ifadeleri kullandı:

“Haber yazarken ‘İddia edilmektedir’ dediğiniz anda sınır yok. Her türlü yalan bu ifadenin arkasına sığınılarak söylenebiliyor. Bundan sadece etkilenenler değil, etkileyenler de muzdarip. Bu kadar başıboşluk ancak ‘kaos’ ile ifade edilebilir.”

Çözüm: Barolar Birliği Modeli ve Yasal Statü

UBK Genel Başkanı Şakir Gürel de çözüm önerisi olarak “öz denetim” modelini işaret etti. Gazetecilerin halen aktarlar veya fotoğrafçılar odasına kayıt edilmek zorunda kalmasını sistemsel bir boşluk olarak tanımlayan Gürel, şunları kaydetti:

• “Türkiye Barolar Birliği’nin kendi içinde nasıl bir denetim mekanizması varsa, medyanın da benzer bir öz denetim mekanizmasına sahip olması şarttır.”
• “Mesleki itibarın korunması ve dezenformasyonun önlenmesi ancak yasal bir ‘Medya Meslek Birliği’ ile mümkündür.”
• Hakikat ve Mesleki Onur Vurgusu

İki gün sürecek ve dört ana başlığın karara bağlanacağı çalıştayda diğer katılımcılar da önemli mesajlar verdi:

Büyükelçi Yavuz Selim Kıran: “Gazetecilerin emeğinin boşa gittiği mevcut tablonun sona ermesi insani bir zorunluluktur.”
Ankara Baro Başkanı Mustafa Köroğlu: “Basın özgürlüğü, hakikatin özgürlüğüdür. Basın korunursa toplum özgürleşir.”
Eski Milletvekili Hasan Öz: “Kalem darbesiyle sokağı karıştıranların ahlaki sorumluluk taşıması gerekir.”