Türkiye, Günlük Tütün Kullanımında OECD Lideri
İLKE Vakfı Sosyal Veri Projesi kapsamında Türkiye Sağlık Araştırması, Sağlık İstatistikleri Yıllığı ve Dünya Sağlık Örgütü raporlarından derlenen veriler, tütünle mücadelenin bireysel farkındalık çabası olmanın ötesine geçerek önleyici kamu sağlığı stratejilerinin odağına yerleştirilmesinin kritik önemini ortaya koyuyor.
Üretimden Çok Tüketim Karnesiyle Öne Çıkan Tablo 2022 yılı verileri, Türkiye’nin günlük tütün kullanımında OECD ülkeleri arasında ilk sıraya yerleştiğini gösteriyor. Dünya genelinde birçok ülke tütünden ekonomik katma değer üretmeye devam ederken, Türkiye’de 15 yaş ve üzeri nüfusta her gün tütün kullananların oranı %28,3’e ulaşarak OECD ortalamasını yaklaşık ikiye katlıyor. Bir zamanlar Şark tipi tütün üretiminde güçlü bir konuma sahip olan Türkiye, bugün üretimden çok yüksek tüketim oranlarıyla gündeme geliyor.
Tütün Endüstrisi Devleri İçmiyor, Türkiye İçiyor Dünya tütün piyasasına yön veren ülkeler, üretimin ve finansın merkezi olsalar da tüketim karnesinde Türkiye’nin gerisinde kalıyor. Sigara üretiminin büyük ölçüde çok uluslu şirketler tarafından yapıldığı Türkiye’de, tütün tüketimi yaygın bir alışkanlık haline geliyor. Teknolojik dönüşümün öncüsü Japonya veya Avrupa’nın üretim üssü konumundaki Polonya gibi ülkelerde dahi toplumlar, “Türk gibi” içmiyor. Türkiye’de kişi başına düşen günlük ortalama 17,8 adetlik tüketim miktarı, ülkemizi en yoğun içici kitlesine sahip ülke konumuna taşıyor.
Politika Başarısı ile Tüketim Oranı Çelişiyor Türkiye; dumansız hava sahası ve sağlık uyarıları konusunda olumlu politika çıktıları üretmesine rağmen, vergilendirme politikaları ve tütün mamullerinin erişilebilir fiyatları tüketim oranlarının yüksek seyretmesine zemin hazırlıyor. Küresel standart kabul edilen bir paket sigaranın Türkiye’de 2,18 dolara satılması, Türkiye’yi sigaranın en ucuz olduğu 93. ülke yaparken bu durum bağımlılığı ekonomik olarak sürdürülebilir kılıyor. Türkiye, tütün tüketim düzeyi bakımından denetleyici kapasitenin zayıf kaldığı ülkelerle benzer bir görünüm sergiliyor.
Kanser İstatistiklerinde Tütünün Yeri Tütün kullanımının halk sağlığı üzerindeki etkisi, özellikle akciğer kanseri ve ölüm istatistiklerinde kendini gösteriyor. Türkiye’de tütünle ilişkili kanserlerin görülme sıklığı dünya ortalamasının üzerinde seyrederken; 2024 yılı projeksiyonları her 7 ölümden birinin solunum sistemi hastalıklarıyla ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu tablo, tütünle mücadelede daha kararlı ve denetim gücü yüksek kamusal stratejilerin hayata geçirilmesini zorunlu kılıyor.
Alev Alatlı’nın Işığı Fatsa’da Öğrencilerin Yolunu Aydınlatıyor
Öğrencilerin eğitim yolculuğuna kesintisiz destek sunacak Alev Alatlı Kitap Kafe, Ordu’nun Fatsa ilçesinde açıldı.
Türk düşünce dünyasında derin izler bırakan, Kapadokya Üniversitesinin kurucusu Alev Alatlı’nın adını taşıyan ‘Alev Alatlı Kitap Kafe’, öğrencilerin bilgiyle güçlenmesini önceleyen bir vizyonun somut ifadesi olarak Fatsa’da öğrencilere kapılarını açtı. Yeni bir eğitim ve kültür atmosferi oluşturmasının yanı sıra gece, gündüz açık kapılarıyla öğrencilerin hedeflerine uzanan yolda güçlü bir rehberlik sunacak kitap kafe 24 saat açık kütüphane ve çalışma alanlarıyla dikkat çekiyor.
Özellikle sınavlara hazırlanan öğrenciler için güvenli ve erişilebilir bir ortam sunan kitap kafe, günün her saatinde açık olması, farklı çalışma temposuna sahip gençler için önemli bir imkân sağlıyor. Doğayla bütünleşen mimarisiyle dikkat çeken, yalnızca bir kütüphane olarak tasarlanmayan kitap kafe; atölye alanları, sanat bölümleri ve sosyal donatı alanlarıyla öğrencilerin akademik gelişimlerinin yanında kültürel ve sosyal yönlerini destekleyerek, yalnızca ders çalışılan bir mekân olmanın ötesine geçip, üretim ve etkileşim alanına dönüşüyor.
Yaklaşık 300 dönümlük kullanım alanına sahip olan kitap kafe, mesire alanlarıyla birlikte sosyal yaşamın da parçası olarak konumlanıyor. Merkezin tüm vatandaşlara açık olması, öğrenmenin hayat boyu devam eden bir süreç olduğu anlayışını yansıtıyor.
Depremden etkilenen bölgelerde görev yapan 67 köy öğretmeni Gaziantep’te Sosyal Duygusal Öğrenme Kampında buluştu
Köy Okulları Değişim Ağı (KODA) Derneği’nin Afet Sonrası Kırsalda Eğitime Destek Programı kapsamında düzenlenen Sosyal Duygusal Öğrenme Kış Kampı, 17–19 Ocak tarihleri arasında Gaziantep’te gerçekleştirildi. Kamp boyunca, depremden etkilenen bölgelerde görev yapan 67 menti öğretmen, 14 mentör danışmanı ve 7 eğitmen bir araya geldi.
Üç gün süren kamp boyunca öğretmenler, sosyal duygusal öğrenmenin yalnızca bir kavram olarak değil, sınıfın gündelik akışına yerleşen bir yaklaşım olarak nasıl ele alınabileceğini birlikte çalıştı. Atölyeler, grup sunumları, değerlendirme çemberleri ve uygulamalı çalışmalar aracılığıyla öz farkındalık, öz yönetim ve iletişim becerileri başlıkları derinlemesine ele alındı.
Mentilerle yürütülen ekip çalışmaları, sınıf içi deneyimlerden beslenirken; mentör danışmanlarıyla birlikte çalışma pratikleri, nitelikli çocuk edebiyatı ve rehber revize çalışmaları gerçekleştirildi. Kamp süresince yapılan çalışmalar, öğretmenlerin kendi sınıflarına taşıyabilecekleri somut uygulamalara dönüştü.
Nitelikli çocuk edebiyatı odağındaki eğitimde yazar Tülin Kozikoğlu, sınıfa uygun kitap seçimi ve entegresi ile etkileşimli kitap okumanın önemini katılımcılarla paylaştı. Ayrıca kamp kapsamında gerçekleştirilen seminer programına Milli Eğitim Akademisi Şube Müdürleri Refik Olgun ve Barış Tuzlu da katıldı.
Sosyal Duygusal Öğrenme Kış Kampı’na katılan menti öğretmenler, 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri sonrası depremden etkilenen 12 ilde görev yapan ve mesleğinin ilk üç yılındaki sınıf öğretmenlerinden oluştu.
Afet Sonrası Kırsalda Eğitime Destek Programı kapsamında yürütülen bu çalışmalarla; öğretmenlerin mesleki dayanışma alanlarının güçlendirilmesi, sınıflarda sosyal duygusal öğrenme temelli uygulamaların yaygınlaştırılması ve meslek yaşamının başındaki öğretmenlerin görev yaptığı deprem bölgesindeki köylerde eğitimin bütüncül ve sürdürülebilir biçimde iyileştirilmesi hedefleniyor.
TÇYÖV, Çocukların Sesini Meclis’e Taşıdı
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı (TÇYÖV) , çocuk suçluluğunu önlemeyi odağına alan Gençlik Merkezi Programı’nı Meclis Araştırma Komisyonu’na anlattı. Vakfın Yönetim Kurulu Başkanı Av. Dr. Selmin Cansu Demir’in sunumu ve komisyon üyelerinin sorularına verdiği yanıtlarla yer aldığı toplantıda, hak temelli bir yaklaşım ile paylaşılan çocukların deneyim ve ihtiyaçlarının Komisyon tutanaklarına doğrudan yansıması önemli bir savunuculuk adımı oldu.
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı (TÇYÖV), çocukların haklarına dayalı, önleyici ve onarıcı politikaların güçlendirilmesi amacıyla yürüttüğü savunuculuk çalışmalarına Meclis zemininde bir adım daha ekledi. Geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen Meclis Komisyonu toplantısına davet edilen Vakfın Yönetim Kurulu Başkanı Av. Dr. Selmin Cansu Demir, TÇYÖV’ün uzun yıllardır sahada uyguladığı Gençlik Merkezi Programı başta olmak üzere çocuk adalet sistemine dair deneyim ve önerilerini paylaştı.
Toplantı, yalnızca bir sunum alanı değil; çocukların yaşadıkları hak ihlallerinin, ihtiyaçlarının ve çözüm yollarının doğrudan yasa yapıcılarla buluştuğu bir diyalog zemini yarattı. TÇYÖV açısından bu süreç, çocukların sesinin temsili değil, bizzat savunuculuğu anlamına gelen önemli bir kazanım olarak değerlendirildi.
Sunumda, Gençlik Merkezi Programı’nın çocukları cezalandırıcı mekanizmalar yerine, destekleyici ve güçlendirici hizmetlerle adalet sistemiyle temas etmeden korumayı hedefleyen yapısı aktarıldı. Programın izleme ve değerlendirme sonuçları, erken müdahale ve bütüncül destek modellerinin çocukların yaşamlarında somut ve sürdürülebilir karşılıklar yarattığını ortaya koyan önemli veriler sundu.
Toplantıda veri ihtiyacı da önemli başlıklardan biri oldu. Mevcut yasal düzenlemelerin uygulanma sonuçlarına ilişkin kapsamlı ve karşılaştırmalı verilerin sınırlı olduğuna işaret edilerek, çocuklara ilişkin iyi işleyen mekanizmaların korunması ve geliştirilmesi için daha güçlü izleme ve araştırma çalışmalarına ihtiyaç olduğu vurgulandı. Ayrıca, bazı suç kategorileri bakımından çocukların yetişkin statüsünde değerlendirilmesine yol açabilecek politika önerilerinin, çocukluk statüsünün ve buna bağlı hak koruma rejiminin zayıflaması riskini taşıdığı ifade edildi.
Komisyon toplantısı sonucunda, çocuklara yönelik önleyici hizmetlerin yaygınlaştırılması, yerel düzeyde destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve sivil toplumun bilgi ve deneyiminin politika yapım süreçlerine daha sistematik biçimde dahil edilmesi yönünde ortak bir anlayışın güçlendiği ifade edildi. TÇYÖV, bu kazanımı, çocuk hakları alanında yürütülen kolektif mücadelenin bir parçası olarak değerlendiriyor.
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı’na göre, çocuk suçluluğunun önlenmesi yalnızca mümkün değil; aynı zamanda çocukların yüksek yararı açısından devletin açık bir yükümlülüğü. Vakıf, Meclis’te gerçekleşen bu buluşmanın, çocukların özgürlükten yoksun bırakılmadığı, hak temelli ve önleyici bir çocuk adalet sistemine doğru atılmış önemli bir adım olduğunun altını çiziyor.
TÇYÖV, çocukların yaşamlarına doğrudan dokunan politikaların, çocukların gerçek ihtiyaçlarını gözeten ve sivil alanın bilgi birikimini dikkate alan bir yaklaşımla şekillenmesi için savunuculuk çalışmalarını kararlılıkla sürdürmeye devam edecek.
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı Hakkında
Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, çocuk adalet sistemindeki ve risk altındaki çocukların yüksek yararını koruyarak, hiçbir çocuğun özgürlüğünden yoksun bırakılmadığı bir topluma erişmek için çalışmalar yürütmektedir. Bu doğrultuda, çocuklara yönelik önleyici ve koruyucu modeller geliştirmekte; ilgili kurumların çocuklar lehine güçlenmesine katkı sunmakta ve savunuculuk yoluyla Türkiye’de çocuk adalet sisteminin gelişen uluslararası çocuk hakları standartlarına ulaşmasına destek olmaktadır. www.tcyov.org
2026 KADINA NEFES ÖDÜLLERİ SAHİPLERİNİ BULDU. İLHAM VEREN LİDERLER 7 ŞUBAT’TA SARIYER’DE BİR ARAYA GELDİ.
Toplumsal farkındalık, ilham verici liderlerin yaşamın her alanında yarattığı etkinin takdir edildiği 2026 Kadına Nefes Ödülleri, 7 Şubat 2026 tarihinde Sarıyer Belediyesi Yaşar Kemal Kültür Merkezi’nde Kadına Nefes Rotary Kulübü ev sahipliğinde düzenlendi.
Kadınların kamusal hayatta yarattığı etki çoğu zaman istatistiklerin gölgesinde kalıyor; eşitlik, dayanışma ve toplumsal dönüşüm için sorumluluk alan erkeklerin katkısı ise yeterince konuşulmuyor. Kadına Nefes Ödülleri, bu görünmezliği tersine çevirmek için hayata geçirildi. Çünkü toplumsal dönüşüm, tek başına değil; birlikte mümkün.
Bu platform, başarının yerine etkiyi; popülerliğin yerine sorumluluğu; bireysel kazanımın yerine toplumsal katkıyı odağına alıyor. Kadına Nefes, kadınların kamusal alandaki varlığını güçlendirirken, bu dönüşüme omuz veren erkekleri de görünür kılan kapsayıcı bir toplumsal duruşu temsil ediyor. Ödüller, yalnızca takdir edenden ziyade aynı zamanda yön gösteren bir yaklaşımı benimsiyor.
Bilimde uzun yıllardır meme kanseri alanında yürüttüğü çalışmalarla sayısız hayatın seyrini değiştiren Prof. Dr. Vahit Özmen, bilginin toplumsal faydaya dönüştüğü bir etki alanını temsil ediyor.
Edebiyatta Ayşe Kulin, yalnızca güçlü romanlarıyla değil; kadınların sesini ve hafızasını görünür kılan diliyle bu sahnede yer aldı.
Gazetecilikte Özlem Gürses, zor zamanlarda sorulan doğru soruların ve kamusal sorumluluğun ne anlama geldiğini hatırlatırken; sanatta Merve Dizdar, sahnede ve perdede açtığı alanla başka hikâyelere nefes oldu.
Sporda ise Öznur Cüre, disiplin, direnç ve süreklilikle örülmüş bir ilham yolculuğunu temsil etti.
Girişimcilik alanında Büşra Nazlı Erten, cesur kararların ve sürdürülebilir etki yaratmanın mümkün olduğunu gösterirken; kurumsal sorumlulukta Gülben Ergen, yıllardır sürdürdüğü çalışmalarla sosyal faydanın bir “proje” değil, bir sorumluluk biçimi olduğunu hatırlattı.
Dijital dünyada Saadet Özkan Efe, ürettiği içeriklerle yalnızca görünürlük değil; anlam ve farkındalık yarattı.
Sivil toplumda Yanındayız Derneği, temsil ettiği dayanışma kültürüyle yalnız olmadığımızı yeniden hissettirdi. Yerel yönetimde Enif Yavuz Dipşar, kapsayıcı ve katılımcı yaklaşımıyla kamusal alanın nasıl güçlendirilebileceğine dair güçlü bir örnek sundu.
Toplumsal dayanıklılık alanında Mısra Öz, kriz anlarında ayakta kalmanın değil, birlikte iyileşmenin mümkün olduğunu gösterdi.
Gecenin simgesel duraklarından biri ise Onur Ödülü’nün Güliz Öztürk’e verilmesiydi. Pegasus Hava Yolları’nın CEO’su olarak Türkiye’nin ilk kadın havayolu CEO’su olan Öztürk, yalnızca bireysel bir başarıya değil; kadın liderliğinin kurumsal dünyadaki dönüşüm gücüne işaret etti.
Bu yıl Kadına Nefes Ödülleri, bilime, edebiyata, medyaya, sanata, spora, girişimciliğe, sivil topluma ve yönetime katkı sunan kadın ve erkekleri aynı sahnede buluşturdu. Çünkü bazı insanlar yalnızca kendi yollarını açmakla kalmayıp başkalarının da nefes alacağı alanlar bırakmaya devam ediyorlar.
KADINLAR GÜNÜ’NDEN TIP BAYRAMI’NA, ÇANAKKALE ZAFERİ’NDEN DÜNYA TİYATROLAR GÜNÜ’NE…ESKİŞEHİR SENFONİ ORKESTRASI’NDAN MART AYINA ÖZEL KONSERLER!
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası, mart ayının anlamlı günlerine özel konserleriyle müzikseverleri bekliyor! Mart ayına Cemal Reşit Rey’in “Lüküs Hayat”ıyla giriş yapacak olan orkestra, ay boyunca Dünya Emekçi Kadınlar Günü, Tıp Bayramı ve Çanakkale Deniz Zaferi’nin 111. Yılı konserlerine imza atacak. Orkestranın mart ayı programı, bu defa Dünya Tiyatrolar Günü kapsamında sahnelenecek “Lüküs Hayat”la sona erecek.
Nitelikli repertuvarı, güçlü solistleri ve kentle kurduğu derin bağ ile Eskişehir’in kültür sanat yaşamına değer katan Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Senfoni Orkestrası, anma konserleri, tematik programlar, sahne yapıtları ve evrensel başyapıtları bir araya getiren kapsamlı programına devam ediyor.
Senfoni Orkestrası mart ayına 27-28 Şubat ve 1 Mart’ta Aytuğ Ülgen ve Orhun Orhon’un yönetiminde sahnelenen “Lüküs Hayat” ile giriş yapacak. 5 Mart’ta orkestra şefliğini Öykü Yanık’ın, solistliğini Gülen Ege (keman) ve Pınar Basalak’ın (viyola) üstleneceği Dünya Emekçi Kadınlar Günü Konseri; 12 Mart’ta ise Rengim Gökmen yönetiminde, Arcan İsenkul (viyola) ve Ezgi Görkem Yıldırım’ın (soprano) solistliğinde Tıp Bayramı Konseri gerçekleşecek. Çanakkale Deniz Zaferi’nin 111. Yılı kutlamaları kapsamında 18 Mart’ta gerçekleşecek konserin şefliğini Burak Tüzün, solistliğini ise Hülya Kazan (soprano) ve Yusuf Çelik’in (viyolonsel) üstlenecek. Dünya Tiyatrolar Günü kapsamında ise Cemal Reşit Rey’in çok sevilen eseri “Lüküs Hayat” sahnelenecek.
MART 2026 PROGRAMI
27-28 Şubat – 1 Mart 2026 (Cuma / Cumartesi / Pazar)
Orkestra Şefleri: Aytuğ Ülgen / Orhun Orhon
Program: C.R. Rey – Lüküs Hayat
5 Mart 2026 Perşembe
Dünya Emekçi Kadınlar Günü Konseri
Orkestra Şefi: Öykü Yanık
Solistler: Gülen Ege (Keman), Pınar Basalak (Viyola)
Program: G. Verdi – La Traviata Operası Uvertürü
M. Bruch – Op.88 Keman & Viyola Konçertosu
A. Dvořák – Op.95 Senfoni No:9 “Yeni Dünyadan”
12 Mart 2026 Perşembe
Tıp Bayramı Konseri
Orkestra Şefi: Rengim Gökmen
Solistler: Arcan İsenkul (Viyola), Ezgi Görkem Yıldırım (Soprano)
Program: Y. Tura – Viyola Konçertosu
M. Ravel – Şehrazad
P.I. Çaykovski – Op.32 Franceska da Rimini Senfonik Şiiri
18 Mart 2026 Çarşamba
Çanakkale Deniz Zaferi’nin 111. Yılı
Orkestra Şefi: Burak Tüzün
Solistler: Hülya Kazan (Soprano), Yusuf Çelik (Viyolonsel)
Program: C. Atilla – Senfoni No:2 “Gelibolu – 57. Alay”
27-28-29 Mart 2026 (Cuma / Cumartesi / Pazar)
Dünya Tiyatrolar Günü
Orkestra Şefleri: Aytuğ Ülgen / Orhun Orhon
Program: C.R. Rey – Lüküs Hayat
📢 Haberle İlgili Bildirim
Haberle İlgili Düzeltme bildirebilir, ihbar gönderebilir veya yeni bir haber paylaşabilirsiniz.
