GÜRER: “KREDİLER, DÜN EV SAHİBİ YAPIYORDU, BUGÜN KARIN DOYURUYOR!. GENÇLİĞİN DE GELECEĞİ BUGÜNDEN ERİYOR”

GÜRER: “KREDİLER, DÜN EV SAHİBİ YAPIYORDU, BUGÜN KARIN DOYURUYOR!. GENÇLİĞİN DE GELECEĞİ BUGÜNDEN ERİYOR”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye Bankalar Birliği’nin son 10 yıllık kredi verilerini karşılaştırmalı bir analizle gündeme taşıdı.

Gürer, “Veriler 2014’ten bugüne neyin değiştiğini açıkça gösteriyor. 2014 yılında bu ülkede çekilen her dört krediden biri (%24,1) konut alımı içindi. Yani vatandaş borçlanıyor ama karşılığında bir dikili ağacı, başını sokacak bir evi oluyordu. Geleceğe daha güvenle bakabiliyordu. Peki bugün durum ne? 2024 yılında çekilen konut kredilerinin, toplam tüketici kredileri içindeki payı %8’e kadar geriledi. Yani konut sahibi olma hayali de umudu da düştü. Peki ne arttı? İhtiyaç kredisi! 2014’te tüketici kredileri içinde %55 olan ihtiyaç kredisinin payı bugün %88,8’e fırlamış durumda. Bu ne demek? Vatandaş artık yatırım yapmıyor; mutfak masrafı, kira ve fatura için bankanın kapısında bekliyor,” dedi.

2025 YILINI İLK 9 AYINDA 2024 YILI TUTARLARI GERİDE KALDI

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2024 yılında toplam kullandırılan tüketici kredisi (konut, taşıt ve ihtiyaç) tutarı 1 trilyon 852 milyar TL iken, 2025 yılının ilk 3 çeyreği sonunda kullandırılan tüketici kredisi tutarı 1 trilyon 994 milyar 394 milyon TL’ye çıktı. Böylece kullandırılan tüketici kredisi sadece 9 ayda 2024 yılının tamamında kullandırılan tüketici kredisi tutarını 142 milyar 394 milyon TL geçti. (yaklaşık %7,7 artış).
Aynı dönemde kullanılan kredilerin dağılımı da ihtiyaç ağırlığının sürdüğünü ortaya koydu.
2025’in ilk 9 ayında;
• 1 trilyon 772 milyar 285 milyon TL ihtiyaç kredisi,
• 181 milyar 894 milyon TL konut kredisi,
• 39 milyar 965 milyon TL taşıt kredisi,
• 250 milyon TL diğer tüketici kredisi kullandırıldı.

VADELER KISALDI, VATANDAŞ ZORA DÜŞTÜ

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, kredilerin geri ödeme sürelerindeki (vade) değişimin de halkın üzerindeki baskıyı artırdığını belirterek, “Eskiden vatandaş konut kredisiyle 10 yıllık planlar yapardı. Bugün yüksek faizler nedeniyle vadeler

Önemli ölçüde kesildi. 2024 itibarıyla kullandırılan ihtiyaç kredilerinin %74,9’u 3 ile 12 ay arası kısa vadelerden oluşuyor. Vatandaş bugün borçlanıyor, üç ay sonra daha büyük bir borçla o günü kapatmaya çalışıyor. Uzun vadeli borçlanmanın yerini, kısa vadeli hayatta kalma sancısı aldı. Konut kredisinde bile 120 aylık vadeler, maliyetler yüzünden fiilen 60 aya kadar daraldı. Bu düzen, vatandaşı kısa vadeli borçlarla zorlamaktadır,” dedi.

10 YILDA 12 KATLIK ARTIŞ
Yıllar içinde kullandırılan toplam tüketici kredi miktarındaki artışın halkın alım gücüyle değil, enflasyonist baskıyla ilgili olduğunu vurgulayan Gürer, “2014 yılında kullandırılan toplam kredi 151 milyar TL seviyesindeyken, 2024 yılında bu rakam tam 1 trilyon 852 milyar TL’ye çıkmış. Tam 12 katlık bir artış görülüyor” dedi.
“2025 verileri, bu borçlanma eğiliminin devam ettiğini gösteriyor,” diyen Gürer,
Toplam kullandırılan tüketici kredisi 2024’e göre ilk 9 ayda %7,7 daha artarak neredeyse 2 trilyon TL sınırına dayandı.” Dedi.

“7’DEN 70’E BORÇLA YAŞIYORUZ”
Gençler ve yaşlılar arasındaki kredi kullanım trendlerine de değinen CHP’li Ömer Fethi Gürer, “Eskiden babalar borçlanır, evlatlarını okuturdu. Şimdi 20’li yaşlardaki gençlerimiz yaşama borçla başlıyor. Verilere göre 18-25 yaş aralığındaki kredi kullanımında artış var. 18-25 yaş aralığında 2014 yılında kredi kullanan kişi sayısı 964 bin 678 iken, 2024 yılına gelindiğinde bu rakam 2 milyon 866 bin 239’a yükseldi,” diye konuştu

Gürer, “Gençler, bir sonraki ay alacakları maaşı kredilerle, kredi kartlarıyla ipotek altına alır duruma geldi. 30 yaşına gelmeden icra daireleriyle tanışıyorlar. Gençler gelecek kazançlarını bugünden tüketmek zorunda kalıyorlar. Sadece gençler de değil, 65 yaş üstü emeklilerimiz de artık daha fazla borçlanıyor. Emekli maaşıyla geçinemeyen, torununa harçlık veremeyen dede, çareyi bankadan kredi çekmekte buluyor. 7’den 70’e vatandaşlarımız borçla yaşıyor,” şeklinde konuştu.

SORUNLARA ÇÖZÜM ŞART
“2014 yılında tüketici kredileri (konut, taşıt, ihtiyaç) kullanan kişi sayısı 10 milyon 709 bin 433 iken, 2024 yılında bu sayı 26 milyon 818 bin 491 kişiye yükseldi,” ifadelerini kullanan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, sözlerini şöyle tamamladı:
“Kredilerin konuttan nakit ihtiyacına kayması, orta sınıfın yok oluşunu anlatıyor. Bankalar kâr ederken, düşük ve orta gelirli vatandaş faiz çarkında eziliyor,” dedi.

Gürer: “Tarımda ihracat geriledi, ithalat artıyor. İhracat yerinde saydı, ithalat %21 arttı”

CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Türkiye’nin tarım, gıda ve içecek sektörüne ilişkin dış ticaret verilerini değerlendirerek, “Tarım ürünleri ihracatı geriliyor, ithalata bağımlılık giderek derinleşiyor.” dedi.

Gürer, açıklanan verilerin tarımda ihracat ile ithalat arasındaki dengenin giderek ithalat lehine bozulduğunu ortaya koyduğunu belirterek, bu durumun yerli üretici üzerinde olumsuz sonuçlar doğuracağını ifade etti. İthal ürün fiyatlarının raflara zam olarak yansıdığını vurgulayan Gürer, ithalatın piyasa dengeleme işlevi görmekten uzaklaştığını, aksine ithalatçıların kazancını artıran bir yapıya dönüştüğünü söyledi.
Gürer, tarım ürünlerine yönelik mevcut politikaların üretimi desteklemek yerine ithalatı teşvik eden bir anlayışa evrildiğini vurgulayarak, bu yaklaşımın sürdürülebilir olmadığını dile getirdi.

DIŞ TİCARET FAZLASI YARI YARIYA ERİDİ
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “2024 yılında tarım, gıda ve içecek sektöründe 27,69 milyar dolar ihracat, 18,24 milyar dolar ithalat gerçekleştirildi. Bu rakamlar, sektörün yıl genelinde dış ticaret fazlası verdiğini gösterdi. Ancak 2025 yılına gelindiğinde tablo hızla bozuldu.
2025’in ilk 10 ayında ihracat 22,2 milyar dolar seviyesinde kalırken, ithalat 18,48 milyar dolara yükseldi. Oysa 2024’ün ilk 10 ayında ithalat 15,19 milyar dolardı. Böylece ithalat, bir yıl içinde %21 oranında artış gösterdi. Bu gelişmeler sonucunda, 2024’ün ilk 10 ayında 7,24 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, 2025’in ilk 10 ayında 3,72 milyar dolara düştü. Bu gerileme ihracat–ithalat dengesinin %48,6 oranında bozulması anlamına geldiğini belirterek, “Tarımda elde edilen kazanım neredeyse yarı yarıya eridi” ifadelerini kullandı.

TARIMDA İHRACAT DÜŞÜYOR
2025 yılının ilk 10 ayına ilişkin sektör bazlı verilerin, tarımın temel ürünlerinde ihracat kayıpları artığını ifade eden CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer:
• Bakliyat: 151 milyon dolar düşüş
• Meyve suyu: 106 milyon dolar düşüş
• Yaş meyve ve sebze: 105 milyon dolar düşüş
• Yumurtacılık: 85 milyon dolar düşüş
• Kuru meyve ve sebze: 71 milyon dolar düşüş
• Şeker ve tatlandırıcılar: 62 milyon dolar düşüş
• Salça ve konserve: 43 milyon dolar düşüş
• Nişasta: 30 milyon dolar düşüş
• Tohumculuk: 24 milyon dolar düşüş var” dedi.
TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyon Üyesi ve Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Tarım ürünlerinde önemli pazarı bulunan ürünlerimizde ihracat gerilemesi de üreticilerimiz için giderek soruna dönüşebilir. Üretim dengesine süreç olumsuz etki yaratabilir,” dedi.

İTHALATTA : ŞEKERLİ MAMULLER, BİTKİSEL YAĞ VE CANLI HAYVAN ÖNE ÇIKIYOR
• Şekerli mamuller sektörü 905 milyon dolar artarak, bir önceki yılın ilk 10 aylık dönemine göre yüzde 80 artış gösterdi.
• Bitkisel yağ sektörü 737 milyon dolar artarak yüzde 40 oranında yükseldi.
• Çay, kahve ve baharat sektörü 376 milyon dolar artarak yüzde 66 arttı.
• Canlı hayvan sektörü, ilk 10 aylık dönemde 343 milyon dolar artarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56 artış gösterdi.
• Hayvan yemi sektörü 443 milyon dolar artarak yüzde 10 artış yaşadı.
• Yaş meyve sektörü 276 milyon dolar artarak yüzde 128 oranında yükseldi.
• Sert kabuklu meyveler sektörü 198 milyon dolar artarak yüzde 52 artış gösterdi.
• Makarna sektörü 32 milyon dolar artarak yüzde 150 gibi dikkat çekici bir artış kaydetti.
• Kuru meyve ve sebze sektörü ise 18 milyon dolar artarak yüzde 46 artış sağladı.

Ömer Fethi Gürer, “Hayvan yemi ithal eden, bitkisel yağı dışarıdan alan, canlı hayvanı başka ülkelerden getiren bir ülke durumundayız. Bir an önce kendi kendine yeten ülke durumuna geleceğimiz uygulamalara geçmeliyiz” dedi.

TARIM VE GIDADA İHRACAT IRAK’TA YOĞUNLAŞTI
“2025 yılının ilk 10 ayına ait tarım, gıda ve içecek sektörü dış ticaret verileri, ihracatta ülke ve sektör bazında dar bir alanda olduğumuzu gösteriyor ,” diyen CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ülke bazında ihracatta Irak 2 milyar 620 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. Irak’ı Almanya (1 milyar 662 milyon dolar), ABD (1 milyar 505 milyon dolar), Rusya Federasyonu (1 milyar 358 milyon dolar) ve İtalya (1 milyar 9 milyon dolar) izledi,” dedi.

ŞEKERLİ MAMULLER İHRACATTA ÖNE ÇIKTI
CHP’li Ömer Fethi Gürer, “Sektör bazında ihracat verilerine göre, şekerli mamuller sektörü 2 milyar 929 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. Bunu yaş meyve ve sebze (2 milyar 689 milyon dolar), sert kabuklu meyveler (1 milyar 859 milyon dolar), bitkisel yağ sektörü (1 milyar 706 milyon dolar) ve balıkçılık ve su ürünleri (1 milyar 691 milyon dolar) takip etti,” şeklinde konuştu.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ihracat artışının sınırlı sayıda sektörde yoğunlaştığı, tarımın birçok temel kolunda önceki yıla göre düşüş yaşandığı dikkat çekti.

İTHALATTA HAYVAN YEMİ VE BİTKİSEL YAĞ BAĞIMLILIĞI SÜRÜYOR
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Ülke bazında ithalatta Rusya Federasyonu 2 milyar 466 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. Rusya’yı Brezilya (1 milyar 895 milyon dolar), Ukrayna (1 milyar 598 milyon dolar), ABD (1 milyar 211 milyon dolar) ve Malezya (845 milyon dolar) izledi.
Sektörel olarak bakıldığında, hayvan yemi ithalatı 4 milyar 680 milyon dolarla açık ara ilk sırada yer aldı. Bitkisel yağ (2 milyar 571 milyon dolar) ve şekerli mamuller (2 milyar 23 milyon dolar) ithalatı da yüksek seviyelerde seyretti. Canlı hayvan ve kahve-çay-baharat ithalatı ise yaklaşık 1 milyar dolar düzeyine yaklaştı,” dedi.
ÜRETİM KAYBI SADECE İKLİMLE AÇIKLANAMAZ
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, yanlış tarım politikalarının 2025 yılında tarımsal üretime ağır biçimde yansıdığını belirterek, son iki yılda yaşanan kayıpların yalnızca küresel iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını vurguladı. Gürer, TÜİK verilerine göre tahıl ve bitkisel üretimde yaklaşık 10 milyon ton, meyvede ise resmi kayıtlara göre 8 milyon tonluk kayıp yaşandığını, kayıt dışı üretim de dikkate alındığında meyvedeki kaybın 10 milyon tona ulaştığını ifade etti. Asıl sorunun yönetimsel eksiklikler ve planlama yetersizliği olduğuna dikkat çekerek, özellikle su politikalarının ve arz-talep dengesinin öngörülebilir, planlı ve kamucu bir anlayışla yeniden ele alınması gerektiğini söyledi.
ÇİFTÇİ DESTEKLERİ YETERSİZ, GIDA ARZI RİSK ALTINDA
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, tarımda yaşanan krizin derinleşmesinin en önemli nedenlerinden birinin çiftçiye verilen desteklerin yasal zorunlulukların çok gerisinde kalması olduğunu dile getirdi. Tarım Kanunu’na göre 2026 yılında çiftçiye milli gelirin yüzde 1’i oranında, yani 722 milyar lira destek verilmesi gerekirken, öngörülen desteğin yalnızca 168 milyar lira olduğunu belirten Gürer, Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinin dahi bu desteği karşılamaya yetmediğini kaydetti. 2025 yılının çiftçi açısından son derece sorunlu geçtiğini, gelirlerin daraldığını ve bazı ürünlerin tarlada kaldığını vurgulayan Gürer, besicilerin ise artan yem fiyatları nedeniyle üretimden kopma noktasına geldiğini söyledi. Gürer, ithalat lehine bozulan dış ticaret dengesinin de iyi okunması gerektiğini belirterek, kooperatiflerin güçlendirildiği, aracılığın azaltıldığı, girdi maliyetlerinin düşürüldüğü ve üreticiyi ayakta tutan politikaların acilen hayata geçirilmemesi halinde Türkiye’nin gıda arzında ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.