Ana Sayfa / K├Â┼če Yaz─▒lar─▒ / Kap─▒m─▒zdaki d├╝┼čman.. (K├Â┼če yaz─▒s─▒ 07.10.2017 Kayseri Star Haber Gazetesi)

Kap─▒m─▒zdaki d├╝┼čman.. (K├Â┼če yaz─▒s─▒ 07.10.2017 Kayseri Star Haber Gazetesi)

DAVUT G├ťLE├ç

GAZETEC─░

davutgulec@hotmail.com

T├╝rkiye tam bir deprem ├╝lkesi. Her g├╝n, bizlerin hissetti─či ya da ├žo─čunu hissetmedi─čimiz onlarca deprem, sars─▒nt─▒ meydana geliyor. ┼×iddeti ├žok olunca herkes bir kes daha deprem korkusu ya┼č─▒yor.

T├╝rkiyeÔÇÖnin en gen├ž Volkanik da─č─▒ Erciyes nedeniyle Kayseri ise Volkanik deprem ku┼ča─č─▒nda.

Her deprem ve sars─▒nt─▒da hat─▒rlad─▒─č─▒m─▒z bu olay, D├╝nyan─▒n de─či┼čik b├Âlgelerinde de artarak devam ediyor. Peki bizler uyar─▒ ve ├Ânlemleri yeterince al─▒yor muyuz? Kesinlikle hay─▒r.

├çevre ve ┼×ehircilik Bakan─▒ Mehmet ├ľzhaseki, Anadolu topraklar─▒n─▒n y├╝zde 71ÔÇÖinin deprem riski alt─▒nda bulundu─čuna dikkat ├žekti. ├ľzhasekiÔÇÖnin bu konudaki baz─▒ uyar─▒ ve s├Âzleri ┼č├Âyle.

“─░klim de─či┼čikli─čine ba─čl─▒ olumsuzluklar─▒ ├Ânlemler alarak ├Ânleyebiliriz. Depremlere sa─člam zemin ve buna dayan─▒kl─▒ yap─▒larla yani depremlerle sava┼čarak de─čil, ├Ânlemler alarak y├╝z y├╝ze gelebiliriz. Anadolu topraklar─▒n─▒n y├╝zde 71ÔÇÖi deprem tehdidi alt─▒ndad─▒r. Depremlerle sava┼č─▒lmaz ├Ânlemler al─▒n─▒r. ─░nsanlar─▒n can─▒n─▒ depremlerde de─čil, k├Ât├╝ yap─▒la┼čmalar almaktad─▒r. Gereken ├žal─▒┼čmalar yap─▒ld─▒─č─▒ takdirde depremleri can kayb─▒ olmadan atlatabiliriz ama imar planlar─▒n─▒ delme ├žal─▒┼čmalar─▒ ka├žak yap─▒la┼čma olursa, belediyeler buna ├žanak tutarsa, insanlar ne yaz─▒k ki en ufak sars─▒nt─▒da d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar. Mal ve can kayb─▒ olur. Uzakdo─čuÔÇÖda g├Âr├╝yorsunuz evler sa─člam olunca insanlar─▒ meydana gelen depremler gece uykusundaki ninni gibi gelir. Deprem konusunda hedefimiz 15 y─▒lda her y─▒l 500 bin yap─▒y─▒ yenilemek, bunun altyap─▒s─▒n─▒ d├╝zenlemek, finansman kaynaklar─▒n─▒ bulmak olacakt─▒r. Bu konuda dersimize ├žal─▒┼čt─▒k. D├╝zenlemeler Bakanlar Kurulunda uzun uzun anlat─▒p tart─▒┼čmaya a├žt─▒k. Her y─▒l 200 bini ─░stanbulÔÇÖda 300 bini AnadoluÔÇÖda olmak ├╝zere 500 bin binan─▒n y─▒k─▒l─▒p yeniden yap─▒lmas─▒ gerekmektedir.

Ege B├Âlgesi depremsel a├ž─▒dan riskli. Ege Denizi’nin depremsellik riski a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemli bir yer oldu─čunu herkes biliyor; bu nedenle o b├Âlgelerde yap─▒la┼čma izinleri de mahdut ve s─▒n─▒rl─▒ tutuluyor. E─čer belediyeler bunu delmi┼člerse bir tak─▒m s─▒k─▒nt─▒lar ortaya ├ž─▒k─▒yor. Halihaz─▒rda topraklar─▒m─▒z─▒n y├╝zde 66’s─▒ birinci ve ikinci derecede deprem b├Âlgesinde duruyor. N├╝fusumuzun y├╝zde 71’i bu b├Âlgelerde ya┼č─▒yor. 2012’de ├ž─▒kan yasa ile yap─▒lan d├Ân├╝┼č├╝mler ve de─či┼čimler ├╝lkemizde h─▒zla devam ediyor. Biz bu h─▒z─▒ yeterli g├Ârm├╝yoruz. Allah korusun bizi korkutan yak─▒n bir gelecekte Marmara a├ž─▒klar─▒nda olabilecek bir depremde bu b├Âlgeyi de i├žerisine almak ├╝zere bir tehdit daha olu┼čturuyor. Biz ├žok h─▒zl─▒ davranarak, ├Ân├╝m├╝zdeki bir tak─▒m engelleri a┼čarak depreme haz─▒rl─▒kl─▒ hale gelmek zorunday─▒z. Bunu yapabilecek g├╝c├╝m├╝z var, birikimimiz var, teknik kapasitemiz var. Zaten yasal alt yap─▒y─▒ haz─▒rlad─▒k. ├ľn├╝m├╝zdeki g├╝nlerde Meclis ├žal─▒┼čma trafi─či i├žinde biran ├Ânce ├ž─▒karaca─č─▒z. Bir kanun h├╝km├╝ndeki kararname ile acilen yeni depreme haz─▒rl─▒k yasas─▒ ├ž─▒km─▒┼č olacak.”

─░├ži┼čleri Bakanl─▒─č─▒ Afet ve Acil Durum Y├Ânetim MerkeziÔÇÖne(AFAD) g├Âre ├╝lkemiz y├╝z ├Âl├ž├╝m├╝n├╝n %42’si 1. derece deprem ku┼ča─č─▒nda. Bu y─▒l yakla┼č─▒k 30 bin deprem meydana geldi. G├╝nl├╝k hayat─▒m─▒z─▒n bir ger├že─či olan depremle ilgili Nisan 2017ÔÇÖde NG Ara┼čt─▒rma ┼čirketine ait www.benderimki.com kamuoyu ara┼čt─▒rma platformunda bir ├žal─▒┼čma yap─▒ld─▒. ─░stanbul, ─░zmir, Kocaeli gibi 1. ve 2. derece deprem b├Âlgelerini de kapsayan ara┼čt─▒rmaya toplamda 1064 ki┼či kat─▒ld─▒ ve ilgin├ž sonu├žlar elde edildi.

Ya┼čad─▒─č─▒m─▒z binalar─▒n g├╝venli─činin de─čerlendirilmesi i├žin binan─▒n depreme dayan─▒kl─▒l─▒k testlerinin yap─▒l─▒p yap─▒lmad─▒─č─▒ kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n 3ÔÇÖte 1ÔÇÖi taraf─▒ndan bilinmiyor. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n 4ÔÇÖte 1ÔÇÖi ise bu testin hi├ž yap─▒lmad─▒─č─▒n─▒ belirtiyor. Di─čer taraftan, %38ÔÇÖlik oranla yap─▒lan testlerde binalar─▒n depreme dayan─▒kl─▒, %3ÔÇÖl├╝k oranla ise dayan─▒ks─▒z ├ž─▒kt─▒─č─▒ belirtildi. Depremin olumsuz etkilerini en aza indirmek i├žin dayan─▒kl─▒ olmayan binalar─▒n yerine yenileri yap─▒l─▒rken deprem sonras─▒ toplanma alanlar─▒n─▒n yeterlili─či de ├Ânemli konular─▒n ba┼č─▒nda geliyor. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n %30ÔÇÖu ya┼čad─▒klar─▒ ve ├žal─▒┼čt─▒klar─▒ yerde hi├ž toplanma alan─▒ olmad─▒─č─▒n─▒, di─čer %26ÔÇÖl─▒k k─▒sm─▒ ise bu konuda herhangi bir fikri olmad─▒─č─▒n─▒ belirtiyor.

Ara┼čt─▒rman─▒n sonu├žlar─▒na g├Âre her 10 ki┼čiden 6ÔÇÖs─▒ deprem ya┼čama olas─▒l─▒─č─▒n─▒ kader olarak g├Âr├╝yor. Her 10 ki┼čiden 3ÔÇÖ├╝ ka├ž─▒nc─▒ derece deprem b├Âlgesinde yer ald─▒─č─▒n─▒ bilmedi─čini ve her 10 ki┼čiden 3ÔÇÖ├╝ ise depremle ilgili haz─▒rl─▒k yapmad─▒─č─▒n─▒ belirtiyor.

Deprem an─▒nda yap─▒lmas─▒ gerekenlerle ilgili verilen cevaplar ise dikkate de─čer sonu├žlar ortaya ├ž─▒kard─▒. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n 3ÔÇÖte 1ÔÇÖi deprem oldu─ču anda binay─▒ terketmek gerekti─čini d├╝┼č├╝n├╝yor. Fakat uzmanlar deprem an─▒nda bina i├žinde fazla hareket edilmemesi, depremin hemen ard─▒ndan bina d─▒┼č─▒na ├ž─▒k─▒lmas─▒ gerekti─čini belirtiyorlar. Bu nedenle deprem an─▒nda bulunulan yerde g├╝venli─či sa─člamak ilk ├Âncelik olmal─▒. Ara┼čt─▒rmada elde edilen veriler g├Âsteriyor ki her 5 ki┼čiden 4ÔÇÖ├╝ deprem s─▒ras─▒nda ├ž├Âmelerek korunmay─▒ tercih ediyor. Bu y├Ântem DASK (Do─čal Afet Sigortalar─▒ Kurumu) taraf─▒ndan g├╝venli duru┼č pozisyonlar─▒ aras─▒nda kabul ediliyor. Alternatif bir g├Âr├╝┼č olarak, Amerikan Uluslararas─▒ Kurtarma Ekibi ┼×efi ve Afet Olaylar─▒ M├╝d├╝r├╝ Doug Copp’a g├Âre, bu y├Ântem bir├žok insan─▒n deprem s─▒ras─▒nda ├ž├Âmeldi─či i├žin ezilme riski ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalmas─▒na neden oluyor. Di─čer taraftan AFAD, DASK ve benzeri depremle ilgili kurumlar taraf─▒ndan onaylanan ÔÇśÔÇÖhayat ├╝├žgeniÔÇÖÔÇÖ, deprem s─▒ras─▒nda en g├╝venli pozisyon olarak kabul ediliyor. Sabit, dayan─▒kl─▒ ve b├╝y├╝k hacimli e┼čyalar─▒n yan─▒na s─▒─č─▒narak hayat ├╝├žgeni olu┼čturulabilir. Ayr─▒ca elektrik ka├ža─č─▒ olma riskine kar┼č─▒ deprem s─▒ras─▒nda ─▒┼č─▒k a├žmak AFAD taraf─▒ndan kesinlikle yap─▒lmamas─▒ gerekenler listesinde yer al─▒yor. Ancak ara┼čt─▒rmada ortaya ├ž─▒kan sonu├ž g├Âsteriyor ki her 4 ki┼čiden 1ÔÇÖi ─▒┼č─▒klar─▒ a├žmak istiyor.

Ara┼čt─▒rmada kat─▒l─▒mc─▒lara deprem sigortas─▒ yapt─▒rma nedenleri de soruldu. Kat─▒lanlar─▒n %38’i devlet deste─činden yararlanabilmek i├žin yapt─▒rd─▒─č─▒ ortaya ├ž─▒kt─▒. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n %19’u ev kredisi alabilmek, %25’lik k─▒sm─▒ elektrik, su gibi hizmetleri kullanabilmek i├žin deprem sigortas─▒na ihtiya├ž duydu─čunu belirtti. Tapu i┼člemleri yapabilmek i├žin sigorta yapt─▒ranlar─▒n oran─▒n─▒n ise %17 oldu─ču g├Âr├╝ld├╝. Ayr─▒ca, kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n %50ÔÇÖsinin ┼ču an deprem sigortas─▒na sahip olmad─▒─č─▒ ve %30ÔÇÖunun ise hayat─▒nda hi├ž deprem sigortas─▒ yapt─▒rmad─▒─č─▒ g├Âr├╝ld├╝.

 

Hakk─▒nda Davut G├╝le├ž

Gazeteci, televizyoncu, Uzman polis-adliye muhabiri, Spor yazar─▒, TEMAÔÇÖc─▒, K─▒z─▒layÔÇÖc─▒, Da─čc─▒, Trekkingci, Alp disiplini kayak milli hakemi, Herkes ─░├žin Spor Federasyonu Kayseri il temsilcisi, Erciyes Kar Kaplanlar─▒ Spor Kul├╝b├╝ Bas─▒n s├Âzc├╝s├╝, Kayseri Spor Adamlar─▒ Derne─či y├Ânetim kurulu ├╝yesi, Kent G├╝venlik konseyi ├╝yesi

G├Âz Atabilirsiniz.

Ekonomi ├╝zerineÔÇŽ (K├Â┼če yaz─▒s─▒ 21.10.2017 Kayseri Star Haber Gazetesi)

DAVUT G├ťLE├ç GAZETEC─░ davutgulec@hotmail.com T├╝rkiye ekonomisi, kredi kart─▒ kullan─▒m─▒ ve ├ťniversite gen├žli─či ├╝zerine yap─▒lan ilgin├ž …